ยาแก้ไอเด็ก ควรใช้อย่างไรให้ปลอดภัยกับลูก

ความเสี่ยงของ ยาแก้ไอเด็ก

จากการวิจัย ผู้เชี่ยวชาญพบว่า ยาแก้ไอสำหรับเด็กมีความเสี่ยงสำคัญ สำหรับเด็กเล็ก อาจรวมถึงการต้องเข้ารับรักษาในโรงพยาบาลและแม้กระทั่งการสูญเสียชีวิต

ในปี 2547-2548 เด็กอายุต่ำกว่า 2 ปีประมาณ 1,519 คนได้รับการรักษาในห้องฉุกเฉินของสหรัฐอเมริกา เนื่องจากมีอาการรุนแรงต่ออาการไอและยาแก้หวัด ซึ่งเพียงพอที่จะทำให้ผู้ผลิตเลิกขายยาแก้ไอและผลิตภัณฑ์แก้ไข้หวัดสำหรับเด็กอายุต่ำกว่า 2 ปีอย่างไม่มีข้อแม้

องค์การอาหารและยายังได้ดำเนินการทบทวนการศึกษาเชิงสังเกตภายในซึ่งพิจารณาถึงผลข้างเคียงที่คุกคามชีวิตและการเสียชีวิตในเด็กอายุต่ำกว่า 6 ปี การทบทวนนั้นพบผู้ป่วย 54 รายที่เสียชีวิตด้วยยาลดไข้ และ 69 รายที่ได้รับยาต้านฮีสตามีนระหว่างปี 2512 ถึง 2549 และผู้เสียชีวิตส่วนใหญ่เป็นเด็กอายุต่ำกว่า 2 ปี ในขณะที่ 56% ของกรณีเกิดจากการให้ยาเกินขนาด 22% ของผู้เสียชีวิตเหล่านี้เกิดจากการได้รับตัวยาโดยไม่ได้ตั้งใจ 6% เกิดจากการให้ยาเกินขนาดโดยเจตนา และ 16% เนื่องจากความผิดพลาดของยา

หนึ่งในความเสี่ยงที่ใหญ่ที่สุดของยาแก้ไอสำหรับเด็ก คือ ความเสี่ยงจากการที่ผู้ปกครองให้ยาแก่เด็กเกินขนาดโดยไม่ได้ตั้งใจ ยกตัวอย่างเช่น การให้ยาแก้ไอกับลูกหนึ่งช้อนชา แต่เห็นว่าอาการของลูกไม่ดีขึ้นจึงมีการเพิ่มปริมาณยาโดยรู้เท่าไม่ถึงการณ์ ซึ่งเป็นที่มาของการได้รับนาเกินขนาดที่เป็นอันตรายต่อเด็กได้ นอกจากนี้การใช้ยาเกินขนาดอาจเกิดขึ้นเนื่องจากการติดฉลากที่ไม่ชัดเจนและการให้ยาที่ไม่ถูกต้อง รวมทั้งเกิดอาการเป็นพิษโดยไม่ได้ตั้งใจ หรือมีการให้ทานแบบผสมยี่ห้อ ซึ่งการผสมยาแก้ไอยี่ห้อต่างๆ อาจเป็นอันตรายได้ เนื่องจากยาต่างๆ อาจมีส่วนผสมออกฤทธิ์ต่างกัน

ด้วยเหตุผลทั้งหมดนี้ ข้อมูลทางการแพทย์ในระดับนานาชาติจึงไม่แนะนำให้ใช้ยา OTC หรือยาที่มีขายร้านขายยา สำหรับอาการไอและหวัดในเด็กอายุต่ำกว่า 2 ขวบเพราะอาจทำให้เกิดผลข้างเคียงที่ร้ายแรงและอาจถึงแก่ชีวิตได้  เนื่องจากผลิตภัณฑ์แก้ไอและยาแก้หวัด OTC จำนวนมากมีส่วนผสมหลายอย่างที่อาจนำไปสู่การให้ยาเกินขนาดโดยไม่ได้ตั้งใจ

ยาระงับอาการไอที่จำหน่ายหน้าเคาน์เตอร์มักไม่ได้ผลกับเด็กเล็ก และองค์การอาหารและยาได้แนะนำว่าเด็กอายุต่ำกว่าสี่ขวบ ไม่ควรได้รับยาแก้ไอหรือยาแก้หวัด เพราะอาจมีผลข้างเคียงที่เลวร้ายได้

นอกจากนี้ ยาระงับอาการไอตามใบสั่งแพทย์อาจเป็นอันตรายมากกว่าสำหรับเด็กเล็ก หากเด็กไอบ่อยและหนักจนนอนไม่หลับ มีโอกาสที่เด็กอาจป่วยมากกว่าการเป็นหวัด และจำเป็นต้องรักษาสาเหตุที่แท้จริง และการระงับอาการไอด้วยยาแก้ไอตามใบสั่งแพทย์อาจทำให้อาการแย่ลงได้

ยาเหล่านี้ยังเป็นอันตรายต่อเด็กเนื่องจากมีสารเสพติด Hydrocodone หรือ โคเดอีน เป็นยาเสพติดที่สามารถชะลออัตราการหายใจของเด็ก สามารถกดระบบทางเดินหายใจมากจนเด็กหยุดหายใจได้

เมื่อลูกไอควรรับมืออย่างไร ?

ในเบื้องต้น หากลูกมีอาการไอไม่รุนแรง โดยเฉพาะเด็กอายุน้อยกว่า 6 ปี อาจลองใช้วิธีรักษาโดยไม่ใช้ยาก่อน เช่น ให้ลูกดื่มน้ำมากขึ้น กินอาหารอ่อน จิบน้ำอุ่นเมื่อไอมีเสมหะ กลั้วคอด้วยน้ำเกลือ ใช้น้ำมันหอมระเหยทาผิวเพื่อบรรเทาอาการไอ และให้เด็กพักผ่อนอย่างเพียงพอ แต่ถ้าอาการไม่ดีขึ้น ควรพาไปพบแพทย์เพื่อรับการรักษาที่เหมาะสมต่อไป

อาการไอส่วนใหญ่จะอยู่ได้นานถึง 2 สัปดาห์หากเกิดจากการติดเชื้อไวรัส พ่อแม่สามารถช่วยบรรเทาอาการไอและช่วยให้เด็กรู้สึกสบายขึ้นได้โดยใช้วิธีการรักษาที่บ้าน เช่น

• ให้ดื่มน้ำมากขึ้น

ให้เด็กดื่มน้ำสะอาดปริมาณมากในขณะที่มีอาการไอ โดยเฉพาะเครื่องดื่มอุ่น ๆ สามารถช่วยบรรเทาอาการเจ็บคอได้ ตรวจสอบให้แน่ใจเสมอว่าของเหลวนั้นมีอุณหภูมิที่เหมาะสมเพียงพอสำหรับเด็กที่จะดื่มจากขวดหรือถ้วยที่ปลอดภัยสำหรับเด็ก

• เมนทอลชนิดทา

เด็กอายุมากกว่า 2 ปีอาจได้รับประโยชน์จากการถูเมนทอลเพื่อบรรเทาอาการไอ เมนทอลช่วยให้การไหลเวียนของอากาศดีขึ้นผ่านทางจมูกและอาจช่วยให้เด็กนอนหลับได้ดีขึ้น ผู้ดูแลสามารถทาครีมหนาๆ บริเวณหน้าอกและคอของเด็กได้

• เครื่องทำความชื้น

สามารถใช้เครื่องทำความชื้นแบบไอเย็นเพื่อให้หายใจสะดวกขึ้น การรักษาความชื้นในทางเดินหายใจสามารถช่วยให้ไอเสมหะได้ง่ายขึ้น องค์การอาหารและยาแนะนำว่าอย่าใช้เครื่องเพิ่มความชื้นแบบไออุ่น ซึ่งอาจทำให้โพรงจมูกบวมและทำให้หายใจลำบากขึ้น อย่างไรก็ตาม ไม่แนะนำให้ใช้เครื่องทำความชื้นหรือเครื่องทำไอระเหยที่ใช้น้ำร้อนเนื่องจากอาจเสี่ยงต่อการไหม้หากพลิกคว่ำ

• น้ำผึ้ง

สำหรับเด็กอายุมากกว่า 12 เดือน น้ำผึ้งสามารถช่วยเพิ่มความรุนแรงและความถี่ของการไอได้ ใช้น้ำผึ้งครึ่งถึง 1 ช้อนชา มากถึง 4 ครั้งต่อวัน โดยจะใช้ช้อนโดยตรงหรือละลายในน้ำอุ่นก็ได้ อย่างไรก็ตามไม่ควรให้น้ำผึ้งแก่เด็กอายุต่ำกว่า 12 เดือน เนื่องจากมีความเสี่ยงที่เด็กอาจเป็นโรคโบทูลิซึมในทารกได้

อ่านต่อบทความดี ๆ คลิก