น้ำคาวปลาผิดปกติ สุขภาพหลังคลอดเป็นเรื่องสำคัญที่แม่ไม่ควรมองข้าม ซึ่งหลังจากคลอดลูกคุณแม่จะพบว่าตัวเองมีน้ำคาวปลาไหลออกมา น้ำคาวปลาที่ปกติจะมีประมาณไม่เกิน 10 วัน และสีของน้ำคาวปลาจะแตกต่างกันไปตามช่วงระยะเวลาที่มี ทีมงาน Amarin Baby & Kids มีวิธีการสังเกตน้ำคาวปลาที่ผิดปกติ มาให้คุณแม่ได้ทราบ เพื่อที่จะได้ดูแลรักษาสุขภาพหลังคลอดได้อย่างถูกต้อง
น้ำคาวปลาผิดปกติ – น้ำคาวปลาคืออะไร?
การคลอดลูกจะทำให้เยื่อบุโพรงมดลูกมีการฉีกขาด และหลุดลอกออกมา ซึ่งก็จะทำให้มีเลือดออกมา และเยื่อบุโพร่ง มดลูกที่มีเลือดปนกันแล้วไหลออกมาทางช่องคลอด ก็คือ น้ำคาวปลา
น้ำคาวปลาที่ปกติ จะได้ออกมาในช่วง 2-3 วันแรกหลังคลอดจะมีปริมาณค่อนข้างมาก และสีของน้ำคาวปลาจะมีสีค่อนข้างแดง และภายหลัง 3-4 วันหลังคลอด สีน้ำคาวปลาจะมีสีจางลง จากนั้นภายใน 10 วัน น้ำคาวปลาจะเริ่มไหลออกมาน้อยลง ภายในช่องคลอดจะสร้างตกขาวออกมาปนกับน้ำคาวปลา หากสังเกตดูจะพบว่าน้ำคาวปลาในระยะหลังนี้จะมีสีขาวปนเหลือง เหนียวข้น
น้ำคาวปลาหลังคลอด จะแบ่งออกมาได้ 3 ระยะ ดังนี้
1. น้ำคาวปลาแดง (lochia rubra) ออกมาตั้งแต่วันแรกหลังคลอดแล้วออกอยู่นาน 3-5 วัน มีสีแดงช้ำๆ คล้ำๆ เพราะประกอบด้วยเลือด เมือก และเศษรก
2. น้ำคาวปลาเหลืองใส (lochia serosa) ออกต่อจากน้ำคาวปลาแดงไปจนถึงประมาณวันที่ 10 หลังคลอด โดยจะจางลงและสีจะเริ่มเปลี่ยนเป็นน้ำตาลหรือชมพูแล้วก็ค่อยๆ กลายเป็นเหลืองใส ในน้ำช่วงนี้จะประกอบด้วยน้ำเหลือง เยื่อเมือก เม็ดเลือดแดง และเม็ดเลือดขาว
3. น้ำคาวปลาขาว (lochia alba) มีสีเหลืองขุ่นจนออกไปทางขาว ออกต่อจากน้ำคาวปลาเหลืองใสไปอีกจนถึง 6 สัปดาห์หลังคลอด ในน้ำจะมีเม็ดเลือดแดงน้อยลง แต่มีเม็ดเลือดขาว ไขมัน เมือก และเซลบุผนังช่องคลอดมากขึ้น ปริมาณน้ำคาวปลาจะค่อยๆ ลดลงจนแห้งสนิท สำหรับน้ำคาวปลาจะมีกลิ่นเหมือนประจำเดือนในยามปกติ หากมีกลิ่นเหม็นก็หมายความว่ามีการติดเชื้อขึ้น1
น้ำคาวปลาผิดปกติ เกิดจากอะไร?
โดยปกติแล้วน้ำคาวปลาจะไม่มีกลิ่นเหม็น แต่หากคุณแม่พบว่าตนเองนั้น น้ำคาวปลามีกลิ่นเหม็น สีแดงขึ้นหลังจากที่จางไปแล้ว หรือมีเลือดสดๆ ออกมามากขึ้น มีไข้ มีอาการปวดมดลูกมากผิดปกติ มดลูกไม่หดตัวเล็กลง แสดงว่าน่าจะมีปัญหาเกิดขึ้น มีการอักเสบในโพรงมดลูก อาจมีเศษรก หรือเศษเยื่อหุ้มรกค้างอยู่ แล้วทำให้เกิดการอักเสบในโพรงมดลูกตามมา ควรต้องรีบไปพบแพทย์ทันที
การสังเกตว่าน้ำคาวปลาผิดปกติ
อย่างที่บอกไปข้างต้นว่าน้ำคาวปลาจะไม่มีกลิ่นเหม็น และสีของน้ำคาวปลาจากสีแดงจะค่อยๆ จางลงไปตามช่วงระยะเวลาที่มี และแห้งหมดไปในที่สุด แต่ในระหว่างที่มีน้ำคาวปลาคุณแม่สามารถสังเกตถึงความผิดปกติของน้ำคาวปลาได้ดังนี้
1. น้ำคาวปลากลับมามีสีแดงใหม่
มักเกิดจากการที่มีเศษรกค้างอยู่ในมดลูก หรือมีการอักเสบของเยื่อบุโพรงมดลูก สาเหตุที่ยังมีรกค้างในมดลูก อาจมาจากการที่เคยมีการอักเสบติดเชื้อในมดลูกมาก่อน หรือคุณแม่เคยมีการขูดมดลูกมาก่อนหลายครั้ง ซึ่งเป็นผลให้เกิดการอักเสบในมดลูก
2. น้ำคาวปลามีกลิ่นเหม็น
ปกติน้ำคาวปลาจะมีกลิ่นคาวเลือดเล็กน้อย แต่ทั้งนี้หากน้ำคาวปลามีกลิ่นเหม็นแสดงว่ามีการติดเชื้อในมดลูก ที่อาจมีสาเหตุมาจากการปล่อยให้น้ำเดินเป็นเวลานาน ทำให้เชื้อโรคที่อยู่บริเวณช่องคลอดเข้าไปในมดลูก2
คุณแม่หลังคลอดควรดูแลสุขภาพหลังคลอดขณะมีน้ำคาวปลา อย่างไร?
- หลังคลอดลูกคุณแม่สามารถอาบน้ำได้ตามปกติ แนะนำให้อาบโดยใช้ฝัก บัว ไม่ควรแช่ในอ่างอาบน้ำ หรือ ว่ายน้ำ (เเม้ว่าจะเป็นอ่างอาบน้ำ หรือสระว่ายน้ำส่วนตัวที่บ้าน) เพราะปากมดลูกยังเปิดอยู่ อาจมีน้ำเข้าไปโพรงมดลูก ทำให้เกิดการติดเชื้อง่ายขึ้น ส่วนที่แผลฝีเย็บที่ช่องคลอดก็ชำระล้างด้วยสบู่อ่อนๆ แล้วซับให้แห้ง ไม่ต้องใส่ยาอะไร
2. คุณแม่ที่ผ่าตัดคลอด ก่อนตัดไหมหน้าท้อง สามารถทำความสะอาดร่างกายได้ทุกส่วน (ยกเว้นยังต้องปิดแผลไว้) หลังจากตัดไหมหรือเปิดแผลแล้วแผลติดกันสนิทดีสามารถอาบน้ำได้ตามปกติ แต่ก็ไม่ควรแช่ในอ่างอาบน้ำหรือว่ายน้ำ
3. คุณแม่ควรเปลี่ยนผ้าอนามัยที่ใช้รองซับน้ำคาวปลาปล่อยๆ ไม่ควรหมักหมม หรือปล่อยให้ชุ่มนานเกินไป
4. หากน้ำคาวปลามีกลิ่นเหม็น มีสีแดงขึ้นหลังจากที่จางไปแล้ว หรือมีเลือดสดๆ ออกมามากขึ้น มีไข้ มีอาการปวดมดลูกมากผิดปกติ ควรต้องรีบไปพบแพทย์ในทันที
5. คุณแม่ควรไปตรวจหลังคลอดตามแพทย์นัดอย่างสม่ำเสมอ เพื่อป้องกันการเกิดอาการผิดปกติทางสุขภาพหลัง คลอด3
การดูแลสุขภาพร่างกายหลังคลอดลูกแล้ว เป็นเรื่องสำคัญมาก คุณแม่ควรไปพบคุณหมอตามนัดทุกครั้ง รวมทั้งควรต้องเช็กสุขภาพเป็นประจำทุกปี ทั้งนี้ก็เพื่อป้องกันการเกิดอาการผิดปกติทางสุขภาพที่อาจเกิดขึ้นได้กับคุณแม่ …ด้วยความห่วงใยค่ะ
เลี้ยงลูกให้ เก่ง ดี มีสุข ไปกับเรา คลิกติดตามที่
อ่านต่อบทความเรื่องอื่นที่น่าสนใจคลิก!
ซึมเศร้าหลังคลอด อาการ ที่แม่หลังคลอดควรรู้ !
9 วิธีลดน้ำหนักหลังคลอด..ให้คุณแม่กลับมาสวยเป๊ะเหมือนเดิม!
ข้อควรรู้เกี่ยวกับแผลฝีเย็บ หลังคลอด
ขอขอบคุณข้อมูลอ้างอิงจาก
1นพ.สันต์ ใจยอดศิลป์. น้ำคาวปลาปกติกี่วันถึงจะหมด. Visitdrsant
2รศ.นพ.วิทยา ถิฐาพันธ์. น้ำคาวปลาผิดปกติ. คู่มือตั้งครรภ์และเตรียมคลอดสำหรับคุณแม่ยุคใหม่
3รศ.พญ. ประนอม บุพศิริ. น้ำคาวปลา (Lochia). haamor
