School Visit วันนี้เราจะพาทุกคนมา สุข สนุก กันทั้งครอบครัวกับเรื่อง “ไฟฟ้า” ที่หลาย ๆ คนคิดว่ายากและน่าเบื่อ แต่ที่นี่…ถูกเปลี่ยนให้กลายเป็นโลกแห่งการเรียนรู้สุดว้าวให้เป็นโลกแห่งการเรียนรู้สุดว้าว ทีมแม่ ABK การันตีเลยว่า อินได้ทุก generation แน่นอน!
ที่นี่คือ “MEA SPARK พิพิธภัณฑ์การไฟฟ้าไทย ของการไฟฟ้านครหลวง” พิพิธภัณฑ์แห่งนี้จะทำให้เราได้ย้อนเวลากลับไปสู่ ร.ศ. 119 ตั้งแต่วันที่ “บางกอก” ยามค่ำคืนยังต้องพึ่งแสงประทีป ก่อนจะวาร์ปผ่านวิวัฒนาการของไฟฟ้า จากอดีต → ปัจจุบัน → สู่ Smart City แห่งอนาคต บอกเลยว่า ว้าวต่อเนื่อง ไม่มีพัก! ยิ่งไปกว่านั้นที่นี่ไม่ใช่แค่เรื่อง “ไฟฟ้า” เท่านั้นนะคะ นอกจากเรื่องไฟฟ้าแล้วที่นี่ยังถ่ายทอดเรื่องราวในอดีตผ่านศิลปะและสถาปัตยกรรมคลาสสิกที่ได้รับการอนุรักษ์ไว้อย่างงดงามเหนือกาลเวลา ซึ่งแต่ละมุมของพิพิธภัณฑ์ก็เต็มไปด้วยเรื่องราวน่ารู้และกิจกรรมสนุก ๆ มากมายเลยค่ะ
“บางกอก” ครั้งยังไม่มีไฟฟ้าใช้ จะเป็นอย่างไรกันนะ?
รถรางในสมัยก่อน เด็ก ๆ เคยเห็นกันไหมจ๊ะ?
PART 1 | Back to the Past
แสงแรกแห่งสยาม ณ อาคารทันสมัยในตำนาน
จุดเริ่มต้นของการเดินทางย้อนเวลา ณ อาคาร 1 การไฟฟ้านครหลวง (MEA) เขตวัดเลียบ อาคารประวัติศาสตร์สำคัญที่ได้รับการอนุรักษ์ไว้อย่างงดงามและสร้างขึ้นในสมัยรัชกาลที่ 6 (พ.ศ. 2459) ซึ่งเดิมทีเป็นของบริษัทไฟฟ้าสยามจำกัดและนอกจากนั้นที่นี่ยังเคยทำหน้าที่เป็น
ที่ทำการแห่งแรกของการไฟฟ้านครหลวง ที่ตั้งของ โรงไฟฟ้าแห่งแรกของประเทศไทย (โรงไฟฟ้าวัดเลียบ)
จาก “แสงแรก” ที่ส่องสว่างให้สยามสู่การพัฒนาในวันนี้ อาคารแห่งนี้ได้ถูกปรับโฉมเป็น MEA SPARK พิพิธภัณฑ์การไฟฟ้าไทย ในขณะเดียวกันก็เป็นแหล่งเรียนรู้ด้านไฟฟ้าที่เปี่ยมคุณค่าทั้งด้าน ประวัติศาสตร์ สถาปัตยกรรมและเป็น แหล่งจุดประกายการเรียนรู้เชื่อมโยงเรื่องราวตั้งแต่อดีต ปัจจุบัน สู่อนาคตอย่างลงตัว
เครื่องกำเนิดไฟฟ้าจำลองเท่าของจริง เล่นได้ด้วยนะ
ระทึกใจในหลุมหลบภัย
ห้องยุทธศาสตร์ เนื่องจากห้องนี้ไม่โดนแสง ภายในห้องยังคงความดั้งเดิมไว้ให้อย่างดีเยี่ยม
ภารกิจย้อนรอย “ไฟแรก”
ไฟฟ้าเข้ามาสู่สยามได้อย่างไร?
ก่อนที่แสงไฟจะส่องสว่างไปทั่วเมือง การเดินทางของ “ไฟฟ้า” ในสยามเริ่มต้นขึ้นไม่นานอย่างที่คิดค่ะ จาก “แสงแรก” ที่ส่องสว่างให้สยามสู่การพัฒนาในวันนี้ ซึ่งนิทรรศการของ MEA SPARK พิพิธภัณฑ์การไฟฟ้าไทยเข้าใจง่ายมากค่ะ
พ.ศ. 2422 ทอมัส อัลวา เอดิสัน เพิ่งประดิษฐ์หลอดไฟสำเร็จเป็นครั้งแรกของโลก นับถึงวันนี้ก็ราว 142 ปี เท่านั้นเอง เพียง 5 ปีถัดมา – พ.ศ. 2427 ในวันที่ 20 กันยายน วันเฉลิมพระชนมพรรษา ของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5 “ไฟฟ้า” ได้ถูกจุดขึ้นเป็นครั้งแรกในสยาม ณ พระที่นั่งจักรีมหาปราสาทแสงไฟดวงนั้นไม่ใช่แค่ความสว่าง แต่คือ จุดเริ่มต้นของความศิวิไลซ์ และการเปลี่ยนผ่านสู่ยุคใหม่ของประเทศค่ะ เบื้องหลังแสงไฟดวงสำคัญนี้คือ เจ้าพระยาสุรศักดิ์มนตรี ผู้ได้รับการยกย่องให้เป็น “บิดาแห่งการไฟฟ้าไทย” วางรากฐานระบบไฟฟ้า ซึ่งกลายเป็นโครงสร้างพื้นฐานสำคัญต่อการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมของไทย ในสมัยที่ท่านดำรงตำแหน่ง เจ้าหมื่นไวยวรนาถ ท่านได้เดินทางไปยุโรปและเห็นบ้านเมืองที่มีแสงสว่างยามค่ำคืน จึงตัดสินใจ ลงทุนซื้อเครื่องกำเนิดไฟฟ้าด้วยทุนส่วนตัว เครื่องกำเนิดไฟฟ้าและดวงโคมไฟฟ้า ถูกนำมาติดตั้งที่ กรมทหารหน้า และนั่นเองคือจุดกำเนิดของ กิจการไฟฟ้าในประเทศไทย ตรงนี้เองทุกคนจะได้เห็น คุณหมอบรัดเลย์ / เจ้าพระยาสุรศักดิ์มนตรีมาพูดคุยกันต่อหน้าเราด้วยนะคะ
พบเจ้าหมื่นไวยวรนาถ (เจ้าพระยาสุรศักดิ์มนตรี) บิดาแห่งการไฟฟ้าไทย กันค่ะ
มีลูกเล่นน่าสนใจทุกจุดเลยค่ะ
Must-Visit | ไฮไลต์ห้ามพลาดที่ MEA SPARK
ห้องสุดว้าวที่พาเราย้อนเวลากลับไปเห็นบางกอกยามค่ำคืนก่อนมีไฟฟ้า ใช้เทคนิค AR (Augmented Reality) ผสานเสียงบรรยาย ควบคู่ไปกับการสร้างบรรยากาศเหมือนกำลังมองข้ามฝั่งจาก วัดอรุณราชวราราม เราจะได้เห็นภาพจริงของ “บางกอก” ในวันที่แสงสว่างยังมาจาก ไต้ เทียนไข และตะเกียงน้ำมัน ก่อนยุคไฟฟ้าด้วยค่ะ
ห้องอาณาจักรโรงไฟฟ้าวัดเลียบ
อีกหนึ่งโซนที่เด็ก ๆ (และผู้ใหญ่) ไม่หยุดดูไม่ได้เลย คือ แบบจำลองโรงไฟฟ้าวัดเลียบยุคแรก ในสเกล 1:125 ที่แสดงเส้นทางการลำเลียงแกลบทางน้ำซึ่งเป็นเชื้อเพลิงหลักของโรงไฟฟ้าในอดีต โซนนี้มีโมเดลเคลื่อนไหวตามแสงสีพร้อมรถรางจิ๋วที่แล่นได้จริง ว้าวสุด ๆ
กิจการของโรงไฟฟ้า เบื้องหลังพลังงานที่เปลี่ยนบางกอก
เริ่มต้นด้วยการพบกับ ท่านประธานนายอ๊อก เวสเตน โฮลซ์(Mr. Aage Westenholz) ชาวเดนมาร์กทผู้บุกเบิกกิจการไฟฟ้าในสยาม ที่โซนนี้ เราจะได้เรียนรู้เรื่องราวของ บริษัท ไฟฟ้าสยาม จำกัด (The Siam Electricity Co., Ltd.) บริษัทเอกชนสัญชาติเดนมาร์กซึ่งได้รับสัมปทานให้จัดตั้ง โรงไฟฟ้าวัดเลียบ ที่สำคัญโรงไฟฟ้าแห่งนี้คือจุดเริ่มต้นของหลาย “ครั้งแรก” ในประวัติศาสตร์ค่ะ
จ่ายไฟฟ้าให้ รถราง — แห่งแรกในเอเชีย! วาง เสาไฟและสายไฟ ขยายพื้นที่การจ่ายไฟฟ้า เกิด ร้านเครื่องใช้ไฟฟ้า แห่งแรก ๆ รวมถึง สถานีดับเพลิง
นอกจากนี้ทุกคนจะได้เห็นภาพพื้นที่การจ่ายไฟฟ้าในยุคแรกด้วยค่ะและไฮไลต์ห้ามพลาด!ในโซนนี้คือ โมเดลจำลองเครื่องกำเนิดไฟฟ้ายุคแรกในรูปแบบ Kinetic Art สุดล้ำที่เด็ก ๆ จะได้ สนุกกับการหมุน ,เห็นการทำงานของระบบไฟฟ้าตั้งแต่ต้นจนจบ ,เรียนรู้และเข้าใจผ่านการลงมือทำ เพลินจนเหนื่อย…แต่ไม่อยากหยุดเลยค่ะ
นักสะสมจะถูกใจจุดนี้มาก มินิโมเดล สถานที่ในอดีตค่ะ
กิจกรรม interactive ที่นี่เยอะมาก ๆ
บรรยากาศสมัยสงครามโลกครั้งที่ 2
“ The Shelter”
ห้องหลุมหลบภัยทางอากาศ
อีกหนึ่งห้องที่ MEA SPARK พิพิธภัณฑ์การไฟฟ้าไทย ที่ทั้งเข้มข้นและทรงพลังมาก ที่นี่จะพาเราย้อนกลับไปสู่ช่วงหลังสงครามโลกครั้งที่ 2 เพื่อสัมผัสเรื่องราวการฟื้นฟูระบบไฟฟ้าหลังได้รับความเสียหายอย่างหนัก สิ่งที่น่าทึ่งคือ…ใช้เวลาเพียง 6 เดือน ในการซ่อมแซมและฟื้นฟูระบบทั้งหมด ซึ่งเกิดขึ้นได้จากความสามัคคีและการร่วมแรงร่วมใจของทุกคน โซนนี้บอกเลยว่า แสง สี เสียง และสัมผัสถูกออกแบบมาให้สมจริงที่สุด
วาไรตี้ มินิโมเดล
โซนนี้…นักสะสมต้องหยุดดู! การันตี 100% ใครที่หลงใหลใน โมเดลจำลองขนาดเล็กจะต้องตกหลุมรักแน่นอน เพราะแต่ละชิ้นถ่ายทอดเรื่องราวของเมืองและโครงสร้างสำคัญที่เติบโตไปพร้อมกับไฟฟ้า ไม่ว่าจะเป็น โมเดลห้องผ่าตัดในโรงพยาบาล โมเดลสะพานพุทธ โมเดลศาลาเฉลิมกรุง โมเดลถนนราชดำเนินหรือร้านขายเครื่องใช้ไฟฟ้า ฯลฯ ใครไปที่ MEA SPARK แล้วอย่าลืมกลับมาแชร์กันนะคะว่าชอบชิ้นไหนที่สุด
น้องเจิดจ้า แลนิทรรศการนี้เก็บวัตถุที่เกี่ยวข้องกับกิจการการไฟฟ้านครหลวงไว้ตั้งแต่ยุคแรก – ปัจจุบัน
PART 2 | The Evolution
จากวัดเลียบ…สู่ฮีโร่ชื่อ MEA
เมื่อเดินต่อมาถึงชั้นถัดไป กิจกรรมเรียนรู้ด้านไฟฟ้าที่ MEA SPARK จะเล่าถึงการเติบโตของกิจการไฟฟ้าไทยนับตั้งแต่ พ.ศ. 2501จุดสำคัญของการควบรวมกิจการจนกลายมาเป็น การไฟฟ้านครหลวง (กฟน.)หรือ MEA ที่เราคุ้นเคยกันในปัจจุบัน และแน่นอน…เราจะได้พบกับ “น้องเจิดจ้า” ผู้บรรยายสุดคิวต์ประจำโซนที่ช่วยเล่าเรื่องยาก ๆ ให้เข้าใจง่ายและสนุกขึ้นทันที โซนนี้จัดแสดง วัตถุทางประวัติศาสตร์ของ กฟน.ไว้อย่างครบถ้วนมาก ไม่ว่าจะเป็น
วิวัฒนาการของ มิเตอร์ไฟฟ้า อุปกรณ์การทำงานของเจ้าหน้าที่ ชุดเครื่องแบบในแต่ละยุค รถรางไฟฟ้าในอดีต (ตั้งแต่ พ.ศ. 2436 – 2511) เอกสารสำคัญและอีกหลากหลายเรื่องราวน่าค้นหา
PART 3 | The Future is Now
ล้ำไปกับ Smart City และ Immersive Interactive สุดมันส์
สุดท้ายกับโซน แสงแห่งอนาคตที่จะมาเล่า roadmap ของ กฟน. ในการสร้าง Smart City (เมืองอัจฉริยะ) โดยเน้นการใช้เทคโนโลยีเพื่อสร้างระบบไฟฟ้า ฉลาด ปลอดภัย และยั่งยืน
Smart Grid: อัปเกรดระบบไฟฟ้าเป็นโครงข่ายอัจฉริยะลดปัญหาไฟดับ อีกทั้งยังควบคุมระบบได้รวดเร็วและติดตั้งมิเตอร์ดิจิทัล
พลังงานเขียว : การสนับสนุน Solar Rooftop และระบบกักเก็บพลังงานเพื่อเดินหน้าสู่เป้าหมาย Carbon Neutrality การลดคาร์บอนในประเทศ
นวัตกรรมรักษ์โลก : การขยายสถานีชาร์จรถไฟฟ้า (EV) ที่ใช้เทคโนโลยีดิจิทัลบริหารจัดการพลังงานอย่างมีประสิทธิภาพ
โซน Immersive Interactive ที่เด็ก ๆ ชอบมาก! รวมถึงการใช้ สื่อผสมผสาน สนุกสนานและกระตุ้นความคิดสร้างสรรค์ของผู้ชมทุกวัย
นอกจากนี้บริเวณชั้น 1 ยังมีอาคารทันสมัยในตำนานการไฟฟ้าไทยที่จัดแสดงเรื่องการอนุรักษ์และบูรณะอาคาร เราจะได้เห็นรายละเอียดสถาปัตยกรรมสุดคลาสสิกที่เก็บรายละเอียดดั้งเดิมไว้เกือบสมบูรณ์ รวมถึงการเปิดเผยปฏิบัติการ 270 วันเนรมิตอาคารเก่ากว่า 100 ปี สู่ MEA SPARK ในปัจจุบันด้วยค่ะ
Mommy Love This! ถูกใจแม่มาก!
MEA SPARK เป็น พิพิธภัณฑ์ที่ล้ำสุด และชวนให้ทุกคน Engage กับกิจกรรมต่าง ๆ ผ่าน Scan and Play ระบบ Interactive ทำให้การเรียนรู้ น่าตื่นเต้น ตื่นตาตื่นใจ ถูกใจ Gen Alpha แน่นอนค่ะ แถมยังรองรับหลายภาษา สามารถเลือกรับฟังสื่อได้ถึง 3 ภาษา (ไทย – อังกฤษ – จีน) มี ป้ายกราฟฟิคสวย ๆ ทุกพื้นที่ ทั้งสนุกและดีต่อใจผู้ปกครอง ใส่ใจทุกคน MEA SPARK ต้อนรับผู้เข้าชม ทุกประเภท จริง ๆ มีป้าย อักษรเบรลล์และสื่อสัมผัสขนาดใหญ่พิเศษสำหรับผู้พิการทางสายตาทำให้ทุกคนสามารถ เก็บรายละเอียดและเรียนรู้จากการสัมผัสได้ง่าย เรียนรู้แบบองค์รวม การมาเยี่ยมชมที่นี่ = การเรียนรู้แบบครบทุกมิติ ทั้งศิลปะ + ประวัติศาสตร์ + วิทยาศาสตร์ และศาสตร์อื่น ๆ อีกเพียบ…บอกเลยว่า ว้าวมากจริง ๆ พิพิธภัณฑ์สวยและอลังการแถมได้ความรู้มากมายขนาดนี้ อยากบอกว่าที่นี่เข้าฟรี ! นะคะ ถูกใจแม่สุด ๆ ไปเลย
สื่อสัมผัสสำหรับผู้พิการทางสายตา
คุณคมกริช สาคริก ผู้อำนวยการฝ่ายสื่อสารองค์กร กฟน. และด้านหลังคือรถรางที่ทุกคนลองไปนั่งดูได้นะคะ
**พิพิธภัณฑ์เข้าชม ฟรี !
จองคิวออนไลน์ล่วงหน้า : ต้องลงทะเบียนจองรอบเข้าชมผ่านเว็บ measpark.mea.or.th เท่านั้น
เปิด: 9.00 – 17.00 น. (เว้นวันจันทร์)
รอบเช้า: 09:00, 09:30, 10:00, 10:30, 11:00 น.
รอบบ่าย: 13:30, 14:00, 14:30, 15:00, 15:30 น.
(จำกัดรอบละ 15 คน / ในเว็ปจะแจ้งเลยว่าเหลือกี่ที่ค่ะ)
การเดินทาง: สะดวกที่สุดด้วย MRT สถานีสนามไชย (ทางออก 4/5) หรือเรือด่วนเจ้าพระยา (ท่าเรือสะพานพุทธ)
MEA SPARK พิพิธภัณฑ์การไฟฟ้าไทย
(การไฟฟ้านครหลวง เขตวัดเลียบ)
เลขที่ 121 ถนน จักรเพชร แขวง วังบูรพาภิรมย์
เขต พระนคร กทม. 10200
ติดต่อ
FB : https://www.facebook.com/MEASPARK.MUSEUM/
โทรศัพท์ : 08 0079 0214 หรือ 0 2220 5200
เว็บไซต์ : https://measpark.mea.or.th/
Editor : แม่พลอยผิง
ภาพ : ธนายุต วิลาทัน ชมพิพิธภัณฑ์อื่น ๆ กันต่อได้ที่