คุณแม่แก้มแดง : อยากได้วิธีหรือคำแนะนำ ชวนลูกเก็บเงินแบบระยะสั้น ระยะยาว แบบที่เด็กๆ จะพอนึกภาพออกค่ะ

อ.วรากรณ์ : คุณพ่อคุณแม่อยากชวนลูกเก็บเงิน ซึ่งควรเริ่มเมื่อลูกอายุประมาณ 5-6 ขวบนั้น ควรให้ลูกเข้าใจบางเรื่องเกี่ยวกับเงินทองสัก 3 ประการครับ

(1) พ่อแม่ต้องทำให้ลูกเกิดความรู้สึกมั่นคงในชีวิตแม้ว่าจะมีน้อยก็ตาม

ในวัยนี้เด็กจะเริ่มเห็นความแตกต่างระหว่างฐานะของครอบครัว บางครอบครัวมีสิ่งที่ครอบครัวตนไม่มี พ่อแม่ควรมีวิธีบอกลูก เช่น ”ลูกไม่ต้องห่วงกังวล เรามีเพียงพอสำหรับครอบครัวของเรา การที่คนอื่นมีมากกว่าเรานั้น มันเป็นสิ่งที่เกินความจำเป็นสำหรับการครองชีวิตปกติ”

พ่อแม่ต้องไม่พูดในลักษณะที่บั่นทอนอย่างไม่ตั้งใจจนทำให้ลูกเกิดความกังวลใจ ขาดความมั่นคง และขาดความมั่นใจในชีวิต ควรพูดอย่างสร้างสรรค์ เช่น “วันนี้ครอบครัวเราอาจไม่มีมาก ๆ อย่างนั้น แต่ถ้าเรารักกัน พยายามเข้าใจกัน เชื่อฟังพ่อแม่ ขยันเรียนหนังสือแล้ว วันหนึ่งก็จะมีมากอย่างนั้น และอาจมีมากกว่านั้นด้วย” อย่าลืมว่าอารมณ์ขันและการพูดแบบสนุกสนานจะทำให้ลูกมีกำลังใจ

พ่อแม่ที่ปรับทุกข์ บอกถึงความขัดสน ความคับแค้นของครอบครัว ทุกวันทุกคืนเปรียบเสมือนเอายาพิษใส่ลงไปในบ่อน้ำให้ลูกกินทุกวัน

(2) เงินที่นำมาจับจ่ายใช้สอยซื้อของที่ครอบครัวเราต้องการนั้นมาจากการทำงานเสมอ

มันไม่ได้มาจากโชคลาภ ถูกหวย คนให้ สวรรค์ส่งลงมาหรือเงินงอกบนต้นไม้

การย้ำเรื่องเงินมาจากการทำงานสร้างสรรค์สิ่งที่มีประโยชน์และคุณค่า เช่น พ่อไปทำงานช่วยผลิตของให้คนใช้ และพ่อได้เงินมาเลี้ยงครอบครัว จะเพาะหว่านศรัทธาในความจริงของชีวิตว่าตนเป็นที่พึ่งแห่งตน เงินหาได้จากการทำงาน จะได้เงินมากก็มาจากงานที่ดี และงานที่ดีมาจากความขยันหมั่นเพียรและการศึกษา

แต่ทั้งนี้การทำงานมีหลายลักษณะ ถ้าพ่อแม่ทำงานอิสระเวลาไม่ประจำตายตัว จึงแตกต่างจากคนอื่น อันนี้ต้องอธิบายให้ลูกเข้าใจด้วย ซึ่งการทำธุรกิจหรือการทำงานอิสระก็เป็นการทำงานอีกอย่างหนึ่งที่มีความสำคัญเช่นกัน

การเล่นหุ้น แท้จริงแล้วไม่ใช่การ ‘เล่น’ แต่เป็นการทำงานอีกแบบหนึ่ง กล่าวคือ เอาเงินออมที่ครอบครัวมีนไปลงทุนเพื่อให้ผลประโยชน์ตอบแทน

การลงทุนอย่างนี้ คือการเข้าไปร่วมลงทุนประกอบธุรกิจกับคนอื่นด้วยการซื้อหุ้น ซึ่งถ้าเป็นไปด้วยดีแล้วก็ได้กำไรเป็นผลตอบแทน งานของพ่อแม่คือ ตัดสินใจร่วมลงทุนหรือถอนการลงทุน (หากขาดทุนแล้วดูไม่มีอนาคต) ในบริษัทเหล่านี้

พ่อแม่ต้องสนใจติดตามข่าวสารใกล้ชิด เพื่อตัดสินใจได้ถูกว่าควรจะลงทุนเพิ่มหรือลดการลงทุน หรือถอนการลงทุนทั้งหมด แล้วย้ายไปลงทุนในบริษัทอื่น การกระทำของพ่อแม่ก็ไม่ต่างอะไรไปจากการทำงานประจำซึ่งได้ค่าจ้างทุกเดือน ส่วนพ่อแม่ได้ผลตอบแทนจากการลงทุน

ประเด็นสำคัญที่ควรเน้นให้ลูกเข้าใจคือ การทำงานนั้นมีหลายลักษณะแตกต่างกันออกไป แต่สิ่งที่เหมือนกันอยู่ประการหนึ่ง ซึ่งจะทำให้ได้รับผลตอบแทนที่น่าพอใจคือ การทำงานหนักโดยเน้นความซื่อสัตย์สุจริตในการทำงานเป็นที่ตั้งเสมอ

(3) การได้เงินมาจากการทำงานนั้นสำคัญ แต่การใช้จ่ายก็สำคัญเช่นเดียวกัน

ครอบครัวที่หาเงินได้มากและใช้จ่ายมากก็จะไม่มีเงินเหลือสำหรับใช้จ่ายในวันข้างหน้าหรือเอาไปลงทุน

เรื่องการปลูกข้าวเป็นตัวอย่างที่ดี การปลูกข้าวคือการทำงาน เมื่อได้ผลผลิตมาถ้ากินหมดไปมากก็เหลือสำหรับเอาไว้ทำพันธุ์น้อย ผลผลิตในปีต่อๆ ไปก็มีน้อย ถ้ากินน้อยเหลือมากก็เหลือไปทำพันธุ์ได้มากและมีผลผลิตยิ่งมากขึ้น

ถ้าลูกคุณเข้าใจ 3 ข้อที่ว่ามา เรื่องการให้ลูกเก็บเงินระยะสั้น ระยะยาว ก็ตามมาไม่ยากแล้วครับ

บทความโดย ดร.วรากรณ์ สามโกเศศ

พฤติกรรมการใช้จ่ายเงินของคนในครอบครัวส่งผลต่อทัศนคติและพฤติกรรมของเด็กๆ อย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ พูดง่ายๆ คือ อยากให้ลูกใช้จ่ายอย่างไร พ่อแม่และผู้ใหญ่ในบ้านต้องทำแบบนั้นให้เด็กๆ เห็น

ย้อนอ่าน สร้างนิสัยใช้จ่ายชาญฉลาดให้ลูก ตอนที่ 1

แม่อู๊ดอี๊ด : เรื่องนิสัยเกี่ยวกับเงินทองนี่ เป็นพันธุกรรมและการบ่มเพาะที่แยกขาดจากกันได้ยากจริงๆ ค่ะ เด็กบางคนเอาแต่ใช้เงินอย่างกับพ่อแม่พิมพ์แบงค์ได้เอง มองกลับไปแต่ละรุ่นของครอบครัวก็เป็นแบบเดียวกันนี้ ขณะที่เด็กบางคนพ่อแม่ไม่เป็นตัวอย่างที่ดีการใช้เงินอย่างฉลาด แต่พอเห็นปู่ย่าตายายประหยัดหรือบอกสอนก็รู้จักอดออมได้     

อ.วรากรณ์ :  อย่างไรก็คงต้องบอกว่าการบ่มเพาะคือหัวใจของการสร้างนิสัยที่พ่อแม่ปรารถนาให้ลูกมี

ประการแรก ถ้าพ่อแม่ไม่ใช้จ่ายเงินสุรุ่ยสุร่ายให้ลูกเห็นเป็นตัวอย่าง โดยมุ่งหวังที่จะให้ครอบครัวอยู่ในกรอบของการใช้จ่ายเงินอย่างเหมาะสมพอดี ก็ต้องสื่อให้ลูกเห็นด้วยการกระทำและการใช้คำพูดระหว่างพ่อแม่และกับลูกทั้งหมดนี้เป็นการกระทำอย่างจริงใจ มิใช่การเสแสร้งให้ลูกดู

ประการที่สอง ให้เงินลูกไปโรงเรียนทุกวันตั้งแต่ยังเด็กในจำนวนที่เหมาะสม และอธิบายให้เห็นการเลือกซื้อสิ่งต่างๆ ของลูก เช่น ถ้าไม่ซื้อสิ่งที่แพงก็จะซื้อสิ่งอื่นได้มากขึ้น หรือถ้าไม่ใช้จ่ายไปทั้งหมดก็จะเหลือไว้เป็นเงินเก็บได้ และเมื่อเก็บไว้ได้มากพอแล้ว พ่อแม่อาจช่วยสมทบเพื่อได้ซื้อสิ่งที่ลูกต้องการ

ประการที่สาม คำพูดชื่นชมการกระทำของเด็กทุกครั้งที่เขาทำสิ่งที่เราคิดว่าถูกต้อง เช่น หาเงินเอง ออมเงินได้ ฯลฯ ต้องชมเขาตรงๆ และเอาไปชมให้ญาติผู้ใหญ่ฟังจนมีเสียงสะท้อนกลับมาก็จะมีพลังมากยิ่งขึ้น

ประการที่สี่ เล่าเรื่องราวของคนที่ล้มเหลวเพราะจัดการเรื่องเงินไม่เป็น และคนที่ประสบความสำเร็จให้เด็กฟัง (เสมือนเติมเกลือวันละนิดในอาหารทุกวัน อย่าหวังใส่ทั้งช้อนตอนโตแล้วเป็นอันขาด)

ประการที่ห้า ทำให้การออมเงินเป็นรูปธรรม เช่น มีกระปุกใส่เงินของเขาเอง เด็กเป็นคนเก็บสมุดฝากเงินไว้เอง การออมได้ถึงระดับที่กำหนดไว้เป็น “เรื่องใหญ่” ของครอบครัว

โดยสรุปหัวใจของการบ่มเพาะนิสัยดีให้ลูก คือการกระทำให้ดูเป็นตัวอย่างของพ่อแม่และครอบครัว เพื่อสร้างทัศนคติและค่านิยมที่ถูกต้องในเรื่องเงิน โดยเป็นไปอย่างมีแผนอยู่ในใจ ไม่ปล่อยให้นิสัยของลูก ก่อตัวขึ้นอย่างไร้ทิศทาง

Life Quote!

“พันธุกรรมเปรียบเสมือนไพ่ที่ถูกแจกให้เราเล่น พ่อแม่ไม่อาจควบคุมได้ แต่การบ่มเพาะ ปลูกฝัง อบรมสั่งสอนลูกเราเสมือนกับการเล่นไพ่ที่ถูกแจกมาแล้วให้ดีที่สุดเท่าที่จะทำได้ คือทางเดียวที่พ่อแม่ทำได้”

Money Quote!

“การบ่มเพาะคือหัวใจของการสร้างนิสัยที่พ่อแม่ปรารถนาให้ลูกมี นิสัยใช้จ่ายเงินอย่างฉลาด รู้จักอดออม   พ่อแม่ต้องมีแผนในใจในการสร้างนิสัยของลูกในเรื่องเงิน   ไม่ปล่อยให้ก่อตัวขึ้นอย่างไร้ทิศทาง”

ย้อนอ่าน สร้างนิสัยใช้จ่ายชาญฉลาดให้ลูก ตอนที่ 1

บทความโดย: ดร.วรากรณ์ สามโกเศศ ผู้เท่าทันเงินทองและคุณปู่ของหลานสาวคนเดียว