เชื้อ CMV คืออะไร

เชื้อ CMV คืออะไร ไวรัสที่คนท้องติดเชื้อได้ มีผลต่อทารกแรกเกิด

เชื้อ CMV คืออะไร
เชื้อ CMV คืออะไร

คนท้องต้องรู้! เชื้อ CMV ไวรัส Cytomegalo Virus อันตรายที่ส่งผลกับทารกแรกเกิดได้

เชื้อ CMV คืออะไร

กลายเป็นคุณพ่อป้ายแดงเรียบร้อยแล้ว หลังจากที่พระเอกหนุ่ม เอส กันตพงศ์ ประกาศข่าวดีว่า ภรรยาชาวเยอรมัน คริสติน่า วิงเคลอร์ ได้คลอดลูกสาวหน้าตาน่ารัก ด.ญ.วาเลนติน่า เอริก้า บำรุงรักษ์ (Ms.Valentina Erika Bumrungrak) ไปเมื่อวันที่ 6 พฤศจิกายน 2563 โดยมีน้ำหนักแรกคลอด 3,950 กรัม เห็นร่างกายแข็งแรงแบบนี้ แต่คุณพ่อเอสก็มีเรื่องให้กังวลใจ เมื่อภรรยาเคยตรวจพบเบาหวานขณะตั้งครรภ์และตรวจพบไวรัส CMV (Cytomegalo Virus) ซึ่ง 2 โรคนี้อาจส่งผลต่อลูกได้

คุณพ่อเอสโพสต์ว่า ก่อนอื่นพวกเรา #ครอบครัวบำรุงรักษ์ ต้องขอขอบคุณทุกๆคำอวยพร ที่ส่งมาให้หนูน้อย @valentina.erika.b และพวกเรามาก ๆ เลยนะคร๊าบ และผมต้องขอบคุณภรรยาสุดที่รักของผม @thekittyway ที่อุ้มท้องวาเลนติน่า มาตลอด 40 สัปดาห์ ด้วยความรัก ความเข้มแข็ง คิตตี้ตรวจพบเบาหวานขณะตั้งครรภ์ ซึ่งทำให้ต้องเจาะเลือดทุกวัน ถึงวันละ 4 ครั้ง ตลอดการตั้งครรภ์ และตรวจพบไวรัส CMV (Cytomegalo Virus) ซึ่งเกิดขึ้นได้น้อยมากประมาณ 10 ใน 10,000 คน ซึ่งทั้ง 2 โรคนี้สามารถส่งผลต่อลูกได้โดยตรง ทำให้เมื่อคลอดออกมา วาเลนติน่าต้องค้างที่โรงพยาบาลต่ออีก 4 วัน เพื่อตรวจเลือด ตรวจคลื่นสมอง การมองเห็น การได้ยิน และอวัยวะต่าง ๆ ซึ่งผลตรวจออกมาเป็นปกติ แข็งแรง สมบูรณ์ทั้งคุณแม่ คุณลูกคร๊าบ!!!

ตอนนี้เหลือแค่การตรวจอีกไม่กี่รายการ เพื่อให้แน่ใจว่าทุกอย่างสมบูรณ์ตามคาดเท่านั้นครับ คุณพ่อลุ้นมาก ๆ และดีใจมาก ๆนะครับลูก

เชื้อ CMV คืออะไร เครดิตภาพ : instagram.com/s_kantapong
เชื้อ CMV คืออะไร เครดิตภาพ : instagram.com/s_kantapong

เป็นเรื่องที่น่ายินดีที่น้องวาเลนติน่า แข็งแรง ปลอดภัย แต่จริง ๆ แล้วเชื้อ CMV หรือไวรัส Cytomegalo Virus นั้นสามารถส่งผลกับทารกแรกเกิด ได้เช่นกัน แล้วเชื้อตัวนี้คืออะไร อันตรายมากน้อยแค่ไหน มาอ่านบทความนี้กันค่ะ

เชื้อไวรัส Cytomegalo Virus

ไวรัส Cytomegalo Virus (CMV) เป็นเชื้อที่พบได้ประมาณร้อยละ 0.2 ถึง 2.2 ของทารกแรกเกิด เมื่อร่างกายติดเชื้อจะตรวจพบไวรัสได้ ในสารคัดหลั่งทุกชนิด แต่ที่อันตรายคือ หากร่างกายติดเชื้อไวรัส CMV ครั้งแรกจะซ่อนในร่างกายอย่างสงบ มักไม่มีอาการ และถูกกระตุ้นให้กระจายเชื้อไวรัสออกได้อีกคล้ายเชื้อไวรัสกลุ่มเริม คนท้องหรือหญิงตั้งครรภ์มี IgG antibody ไม่อาจป้องกันการกลับมาใหม่ (recurrence) การปลุกฤทธิ์คืน (reactivation) การติดเชื้อซ้ำ (reinfection) การติดเชื้อของทารกในครรภ์ตลอดจนทารกแรกเกิดจึงมีความเสี่ยงที่จะเกิดขึ้นได้มากถึงร้อยละ 25 ถึงร้อยละ 60 ของ หญิงตั้งครรภ์ที่มีการติดเชื้อปฐมภูมิ (primary infection) พบได้ประมาณร้อยละ 36 เมื่อติดเชื้อในไตรมาสที่ 1 ร้อยละ 40 เมื่อติดเชื้อในไตรมาสที่ 2 และร้อยละ 65 เมื่อติดเชื้อในไตรมาสที่ 3

อาการของคนท้องหากได้รับเชื้อ Cytomegalo Virus

ส่วนใหญ่แล้วคนท้องหรือหญิงตั้งครรภ์มักไม่มีอาการหลังได้รับเชื้อ CMV มีเพียงร้อยละ 10 ถึง 15 จะมีอาการดังนี้

หากคนท้องมีภาวะภูมิคุ้มกันบกพร่อง (immunocompromise) อาจมีอาการที่รุนแรง หรือส่งผลต่อทารกในครรภ์ให้เกิดการเจริญเติบโตในครรภ์บกพร่อง (intrauterine growth retardation)

เชื้อ CMV คืออะไร
เชื้อ CMV คืออะไร

อาการของทารกที่ติดเชื้อไวรัส CMV

เช่นเดียวกับคนท้อง ทารกที่ติดเชื้อแต่กำเนิดมักไม่แสดงอาการ พบเพียงร้อยละ 10 แสดงอาการดังนี้

  • ตัวเหลือง
  • ตับม้ามโต
  • จุดเลือดออกขนาดเล็กในชั้นผิวหนัง (petechiae)
  • ผื่นจ้ำเขียวบนผิวหนัง (purpuric rash)
  • น้ำหนักตัวน้อย หายใจลำบาก (respiratory distress)
  • การอักเสบของคอรอยด์และเรตินา (chorioretinitis)
  • ระดับความสามารถทางสมองและประสาทสั่งการบกพร่อง (mental and motor retardation)
  • ภาวะซีดจากเม็ดเลือดแดงแตก (hemolytic anemia)

การติดต่อของ Cytomegalovirus infection (CMV)

โรคติดเชื้อซีเอ็มวี เป็นโรคติดเชื้อไวรัสเป็นโรคติดต่อระหว่างคนสู่คน เมื่อรับเชื้อเข้าสู่ร่างกายจะแฝงอยู่ไปตลอดชีวิต ปกติเชื้อนี้จะไม่มีอาการรุนแรง เว้นเสียแต่ว่า มีภาวะภูมิคุ้มกันต้านทานโรคบกพร่อง และทารกในครรภ์ก็มีโอกาสติดเชื้อผ่านรกจนเกิดเป็นความพิการแต่กำเนิด

CMV ติดต่อสู่ร่างกายทั้งทางตรงและทางอ้อม ได้แก่

  • ทารกได้รับเชื้อจากมารดาในครรภ์ ,ในระยะคลอด และในระยะให้นม
  • การถ่ายเลือด
  • การปลูกถ่ายอวัยวะ
  • เพศสัมพันธ์
  • ทางหายใจผ่านละอองฝอยในอากาศ
  • การสัมผัส โดยสัมผัสน้ำลาย และปัสสาวะ

แหล่งของเชื้อ CMV พบได้จากสารคัดหลั่งหลายชนิด เช่น น้ำลาย, ปัสสาวะ, น้ำอสุจิ, สารคัดหลั่งจากปากมดลูก, น้ำนม, น้ำตา, อุจจาระ และเลือด

การวินิจฉัยและการรักษา

เมื่อพบว่าแม่ตั้งครรภ์ต้องสงสัยว่าติดเชื้อ เช่น ตรวจพบลักษณะผิดปกติของทารกในครรภ์จากภาพคลื่นเสียงความถี่สูง หรือหญิงตั้งครรภ์มีอาการคล้ายกลุ่ม mononucleosis จะใช้วิธีตรวจมาตรฐานเพื่อวินิจฉัยการติดเชื้อ CMV แต่กำเนิด ได้แก่การเพาะเชื้อไวรัส การตรวจ CMV nucleic acid amplification จากน้ำคร่ำซึ่งมีความไวร้อยละ 70 ถึง 99 โดยความไวสูงสุดเมื่อทำการเจาะเยื่อถุงน้ำคร่ำ (amniocentesis) เพื่อเก็บน้ำคร่ำอย่างน้อย 6 สัปดาห์หลังหญิงตั้งครรภ์ติดเชื้อ หากได้ผลลบไม่ สามารถตัดการติดเชื้อของทารกในครรภ์ได้ทั้งหมด และอาจต้องเจาะซ้ำหากสงสัยการติดเชื้อมากหรือการเจาะหลอด เลือดสายสะดือ (cordocentesis) เพื่อนำเลือดทารกไปตรวจ

ด้านการรักษาจะเป็นการรักษาตามอาการ ยังไม่มียาจำเพาะ ส่วนวัคซีนในการป้องกันการติดเชื้อ Cytomegalo Virus ในปัจจุบันยังไม่มี

วิธีป้องกันการติดเชื้อ CMV

เนื่องด้วยปัจจุบันยังไม่มีวัคซีนในการป้องกันการติดเชื้อ CMV การดูแลที่ดีที่สุดคือ การรักษาสุขอนามัยเช่นเดียวกับโควิด-19 กินร้อน ช้อนกลาง ล้างมือให้ถูกวิธี หมั่นทำความสะอาดบ้าน ดูแลข้าวของเครื่องใช้ให้สะอาดอยู่เสมอ โดยเฉพาะของใช้ทารก และต้องดูแลลูกเวลาออกนอกบ้าน เพราะทารกชอบเอามือเข้าปาก หากไปสัมผัสเชื้อโรคอาจก่อให้เกิดอันตรายได้

เชื้อ CMV คืออะไร
เชื้อ CMV คืออะไร

หากทารกติดเชื้อ CMV แต่กำเนิด อาจก่อให้เกิดความบกพร่องทางสติปัญญาและระบบประสาท เช่น หูหนวก บกพร่องทางการมองเห็น ทั้งยังมีความเสี่ยงสูงถึงขั้นทารกเสียชีวิตได้ด้วย แม่ท้องจึงต้องฝากครรภ์ให้เร็วที่สุดตรวจสุขภาพร่างกายอย่างละเอียด หรือหากมีอาการอันตรายต้องรีบพบแพทย์ เพื่อลดความเสี่ยงอาการเจ็บป่วยต่าง ๆ ที่เกิดขึ้นในระหว่างตั้งครรภ์ ให้ทารกคลอดออกมาแข็งแรงและสมบูรณ์ที่สุด

อ้างอิงข้อมูล : มากกว่าไตmutualselfcare.org, med.cmu.ac.th และ dmsc.moph.go.th

 

เลี้ยงลูกให้ เก่ง ดี มีสุข ไปกับเรา คลิกติดตามที่

 

อ่านบทความอื่นเพิ่มเติม

เรื่องที่คนอ่านมากสุด

keyboard_arrow_up