คุณพ่อคุณแม่ของเจ้าตัวแสบคงรู้ดีว่า เมื่อเจ้าหนูเล่นบทร้ายขึ้นมา จะเกลี้ยกล่อมหรือหลอกล่อยังไงก็มีแต่จะเพลี่ยงพล้ำเสียรู้เจ้าหนูเข้าจนได้ งั้นเรามาดูวิธีเจรจากับเจ้าตัวแสบจากผู้เชี่ยวชาญกันดีกว่า ครั้งหน้าคุณพ่อคุณแม่จะได้ไม่พลาดอีกค่ะ

ก่อนอื่นคุณพ่อคุณแม่ต้องให้ความสำคัญกับสิ่งที่ลูกรู้สึกอยู่ขณะนั้น บางครั้งพอลูกร้องโวยวาย คุณแม่ก็รีบขัดเจ้าหนูซะแล้ว ตัวอย่างเช่น “พอได้แล้วน่ะ หยุดร้องไห้ซะที ลูกยังไม่หิวตอนนี้หรอก เราเพิ่งกินข้าวกันไปเมื่อกี้เองนะ” คุณแม่ลองนีกดูสิว่าลูกจะรู้สึกอย่างไร เมื่อลูกอยากกินขนมชิ้นนั้น แต่แม่ปฏิเสธสิ่งที่เขากำลังรู้สึก แถมยังบอกให้เค้าหยุดแสดงอารมณ์ออกมาอีก ขนาดผู้ใหญ่ที่ควบคุมตัวเองได้ยังโกรธเลย ถ้าโดนคนพูดด้วยแบบนี้ แล้วนับประสาอะไรกับเด็กน้อยที่ยังควบคุมอารมณ์ของตัวเองไม่ได้ล่ะคะ ครั้งต่อไปคุณพ่อคุณแม่จึงควรรับรู้ถึงอารมณ์และความรู้สึกของลูกก่อน จากนั้นก็ทำตาม 4 ขั้นตอนนี้เลย

1. ตั้งใจฟังสิ่งที่ลูกพูด เมื่อลูกเหวี่ยงวีน และคุณแม่ก็ใกล้จะถึงจุดที่ปรี๊ดแตก คุณแม่มักจะเผลอหลุดคำพูดแบบนี้ออกมาบ่อยๆ

“เหล็กดัดฟันไม่เจ็บขนาดนั้นหรอกน่ะ แม่เสียค่าทำฟันไปเยอะแค่ไหนรู้มั้ย ยังไงลูกก็ต้องใส่ ห้ามถอดออก!”

“ทำไมลูกพูดแบบนั้น งานปาร์ตี้สนุกจะตาย ทั้งไอศกรีม เค้ก ลูกโป่ง ถ้างั้นปีหน้าไม่ต้องจัดอีกแล้ว!”

“ลูกไม่มีสิทธิ์ที่จะโกรธครูเค้า ลูกผิดเองที่มาสาย!”

เมื่อพ่อแม่ไม่รับฟัง อารมณ์ต่อต้านของลูกจะยิ่งรุนแรงขึ้น ลองคิดดูสิ ถ้าหากคุณแม่บอกกับคุณพ่อว่า “ช่วงนี้ชั้นรู้สึกว่าคุณไม่สนใจชั้นเลย” แล้วคุณพ่อตอบกลับว่า “คุณน่ะคิดไปเอง ไม่มีอะไรซักหน่อย” คุณแม่จะโกรธคุณพ่อเพิ่มมากขึ้นแค่ไหน ดีงนั้นขั้นแรกของการกำราบตัวป่วนก็คือการฟังสิ่งที่เจ้าหนูรู้สึกอย่างตั้งใจก่อนค่ะ เมื่อเจ้าหนูรู้สึกว่าคุณแม่เข้าใจและรับฟัง อารมณ์ต่อต้านก็จะลดลง ทำให้เจ้าหนูสงบมากยิ่งขึ้นค่ะ

2. ตอบรับสิ่งที่ลูกรู้สึก เพียงพูดว่า “แม่เข้าใจความรู้สึกลูกจ้ะ” อย่างเดียวไม่พอค่ะ ลองนึกดูสิว่า หากมีใครคนหนึ่งมาบอกคุณว่า”ผมเป็นคนตลก” กับอีกคนที่ทำให้คุณหัวเราะท้องแข็งติดต่อกันอยู่เป็นครึ่งชั่วโมง ใครที่คุณจะคิดว่าตลกจริงๆ กันแน่ เวลาที่ลูกบอกความรู้สึกของตัวเองออกมา คุณพ่อคุณแม่ก็มักจะสั่งสอนกลับไปทันทีค่ะ และนั่นจะยิ่งทำให้ลูกโมโหหนักขึ้น

เทคนิคง่ายๆ คือพูดประโยคที่มีความหมายเดียวกับสิ่งที่ลูกบอกมากลับไปค่ะ แต่ในที่นี้ไม่ได้หมายความว่าคุณพ่อคุณแม่จะต้องยอมทำตามใจของลูกไปหมดทุกอย่าง เพียงตอบกลับด้วยประโยคที่มีความหมายเดียวกัน แต่ให้อยู่ในขอบเขตที่คุณแม่เป็นคนกำหนด ตัวอย่างเช่น เมื่อลูกบอกว่า “หนูเกลียดแม่!” คุณแม่อาจตอบว่า “แม่ไม่ชอบคำพูดของลูกเลย ถ้าลูกไม่ชอบอะไรที่แม่ทำ ลูกบอกแม่มาได้จ้ะ เราจะได้ปรับความเข้าใจกัน”

3. บอกลูกว่าความรู้สึกของเขาคืออะไร เพียงแค่คุณแม่บอกว่า “แม่ว่าลูกกำลังโกรธอยู่ใช่มั้ยจ้ะ” ก็ทำให้ลูกสงบลงได้แล้วค่ะ พ่อแม่บางคนไม่กล้าจะบอกออกไป เพราะคิดว่าจะทำให้ทุกสิ่งทุกอย่างแย่ลง แต่ความจริงแล้วการที่เราบอกลูกว่าเขากำลังรู้สึกอย่างไร จะทำให้ลูกรู้สึกว่าพ่อแม่เข้าใจ และยอมทำตามคุณพ่อคุณแม่มากขึ้นค่ะ

4. ถามคำถาม เมื่อลูกสงบแล้ว ลองถามว่า “ลูกอยากให้แม่ทำยังไงจ้ะ” อย่างไรก็ตามถ้าสิ่งทึ่ลูกอยากได้ราคาแพงเกินไปหรือไม่เหมาะสม คุณพ่อคุณแม่ค่อยอธิบายก็ได้ค่ะ ถ้าลูกยังดึงดันไม่ยอม คุณพ่อคุณแม่ต้องรีบตั้งสติ แล้วย้อนไปทำตั้งแต่ข้อแรกใหม่ค่ะ ไม่นานลูกจะอารมณ์สงบลงได้ และบรรยากาศที่ตึงเครียดระหว่างพ่อแม่กับลูกก็จะลดลงค่ะ

ทดลองทำตามขั้นตอนนี้ดูนะคะ รับรองว่าจะช่วยกำราบเจ้าตัวป่วนได้แน่นอน ที่สำคัญคุณพ่อคุณแม่ต้องใจเย็นและมีสติเสมอ ศึกครั้งหน้าอย่าลืมทดลองนำเทคนิคนี้ไปใช้ดูนะคะ

ที่มา: http://truth2power-media.blogspot.com/2015/10/this-is-number-one-mistake-parents-make.html

ภาพจาก: Shutterstock

หากพ่อแม่ต้องแยกทางจะมีวิธีสร้างความมั่นคงให้ลูกเป็นเด็กที่เติบโตมากับความสุขและเข้าใจพ่อแม่ได้อย่างไรคะ?

การหย่าร้างส่งผลกระทบกับทุกคนในครอบครัวทั้งพ่อแม่และลูกอย่างน้อย 2-3ปี เด็กๆมักรับรู้ถึงความขัดแย้งของพ่อแม่มาก่อนหน้านี้แล้วเมื่อคุณตัดสินใจหย่าร้าง คุณต้องเป็นผู้บอกข่าวนี้กับลูกเอง

ไม่ควรให้ลูกรู้จากผู้อื่น พ่อแม่ไม่ควรให้ร้ายอีกฝ่ายให้เด็กฟังแต่ควรอธิบายสาเหตุของความไม่ลงรอย เช่น แม่เสียใจเวลาที่พ่อกินเหล้าเมาพ่อกับแม่ไม่อยากอยู่ด้วยกันต่อไปแล้ว

การอธิบายให้ลูกฟังเป็นเรื่องที่ต้องระมัดระวังมาก เช่นลูกจะอยู่กับแม่ แต่พ่อก็อยู่ไม่ไกล เราทั้งคู่ยังรักลูกมากเหมือนเดิมพ่อยังเป็นพ่อของลูกตลอดไป พ่อจะมาเจอลูกบ่อยๆเวลาไหนบ้างและให้บอกลูกบ่อยๆว่าการหย่าร้างไม่ได้เป็นความผิดของลูก เพราะเด็กมักจินตนาการว่าเป็นเพราะตัวเองทำอะไรไม่ดี   นอดีตเราเชื่อกันว่าแม่ควรเป็นผู้ดูแลลูกหลังการหย่าร้าง(เว้นแต่กรณีแม่มีความประพฤติไม่เหมาะสม)แต่ปัจจุบันพบว่าพ่อสามารถดูแลลูกได้ดีพอๆกับแม่ แต่ปัญหาที่พบคือการหย่าร้างมักเกิดจากความโกรธเคืองกัน จึงพยายามแย่งกันเป็นผู้ดูแลลูกโดยไม่คำนึงว่าอะไรคือสิ่งที่ดีที่สุดสำหรับลูก ดังนั้นสิ่งสำคัญเวลาที่ต้องตัดสินใจเรื่องการดูแลลูกคือใครควรเป็นผู้ดูแลลูกมากกว่ากันลูกแต่ละคนมีความสัมพันธ์กับพ่อและแม่เป็นอย่างไรลูกชอบพ่อหรือแม่มากกว่ากัน

หลังหย่าร้างแล้วพ่อแม่ก็ควรพูดคุยและตัดสินใจร่วมกันเกี่ยวกับความเป็นอยู่ของลูกและเรื่องสำคัญในชีวิตของลูก เช่น การเลือกโรงเรียน ปัญหาสุขภาพของลูกอย่ากีดกันอีกฝ่ายไม่ให้มีส่วนร่วม หากพ่อแม่ตกลงกันได้ด้วยดี ทั้งพ่อและแม่ยังมีบทบาทในชีวิตของลูกจะช่วยให้ลูกสามารถปรับตัว ใช้ชีวิตในสังคม มีสุขภาพจิตที่ดีและประสบความสำเร็จด้านการเรียนได้ดีกว่าเด็กที่พ่อแม่ไม่สามารถตกลงกันได้

นอกจากนี้ควรเปิดโอกาสให้ลูกได้ระบายความรู้สึกออกมา และให้ความมั่นใจแก่ลูกว่าสิ่งที่ลูกรู้สึกเป็นเรื่องปกติ พ่อแม่ยังรักลูกเหมือนเดิม แม้ลูกอาจจะเจ็บปวดแต่พ่อแม่จะช่วยให้ลูกได้หากทำให้ลูกรู้สึกมั่นคงและตอบสนองความต้องการของลูกให้รู้สึกว่าเป็นที่รักและเป็นคนสำคัญด้วยคำพูดการกระทำ และความคงเส้นคงวาจะเป็นสิ่งสำคัญที่ทำให้ลูกมั่นใจว่าคุณยังรักลูกเหมือนเดิม

….อย่าลืมกอดและบอกรักลูกบ่อยๆด้วยนะคะ….

คุณแม่คุณพ่อกลับบ้านค่ำ มีเวลาเล่นกับลูกเพียง 1-2ชั่วโมงต่อวัน แต่วันหยุดเราก็อยู่ด้วยกันแบบนี้ลูกจะได้รับเวลาและความผูกพันกับเราเพียงพอหรือไม่คะ ?

 

งานวิจัยล่าสุดเรื่องความสัมพันธ์ระหว่างพ่อแม่ลูกช่วยปลดปล่อยความรู้สึกผิดของพ่อแม่ที่ทำงานนอกบ้านไม่มีเวลาอยู่ใกล้ชิดกับลูก ให้สบายใจขึ้น รู้สึกผิดน้อยลงเป็นการศึกษาพ่อแม่ที่มีลูกวัย 3-11 ปี เพื่อดูว่าการใช้เวลากับลูกแบบใดที่ทำให้ลูกประสบความสำเร็จในชีวิตเมื่อเติบโตขึ้น

การวิจัยแสดงว่า ความรู้สึกผิดของแม่ๆจำนวนมากเกิดขึ้นเพราะความรู้สึกกดดันจากการที่ต้องดูแลลูกให้ดีแต่ก็มีความรับผิดชอบในงานที่ต้องทำมีความมุ่งหวังทางอาชีพที่ต้องเจริญก้าวหน้างานวิจัยนี้บอกว่าแม่ปัจจุบันใช้เวลาอยู่กับลูกมากขึ้นกว่าเมื่อ 45ปีที่แล้ว และบอกว่าพ่อแม่ที่กินอาหารเย็นพร้อมลูกเมื่อโตขึ้นเป็นวัยรุ่น ลูกจะมีปัญหาด้านพฤติกรรมน้อยกว่ารวมถึงปัญหาติดแอลกอฮอล์ ใช้สารเสพติด หรือมีพฤติกรรมที่ผิดกฎหมายน้อยกว่า และมีคะแนนด้านคณิตศาสตร์มากกว่านอกจากนี้ยังพบว่าพ่อแม่ที่มีความรู้สึกเครียด นอนไม่พอ วิตกกังวลหรือรู้สึกผิดตลอดเวลาจะทำให้ลูกมีปัญหามากขึ้น

หลักการสำคัญของพ่อแม่เวลาน้อย คือ การมีเวลาคุณภาพกับลูกลูกต้องการเวลาที่จะได้รู้จักคุณต้องการเรียนรู้ว่าพ่อแม่เป็นใครและใช้ชีวิตอย่างไรและในทางกลับกันลูกก็ช่วยให้คุณรู้จักตัวเองมากขึ้นด้วยเช่นกันเวลาคุณภาพคือช่วงเวลาที่อบอุ่น ใกล้ชิดและมีการตอบสนองที่เปี่ยมด้วยความรักจากพ่อแม่ ไม่ได้ขึ้นอยู่กับระยะเวลาต่อไปนี้คือวิธีการใช้เวลาที่มีคุณภาพกับลูก

1.ให้ความสำคัญกับลูกตลอดเวลาที่อยู่ด้วยกัน ตาดูลูก หูฟังลูกทำความเข้าใจเวลาลูกพูด แล้วคุณจะรู้สึกทึ่งกับสิ่งต่างๆที่ลูกทำได้

2.แยกแยะงานที่คุณจำเป็นต้องทำ/ไม่ต้องทำหรือสามารถให้คนอื่นทำแทนได้เพื่อประหยัดเวลา

3.ให้ลูกมีส่วนร่วม เปลี่ยนงานน่าเบื่อให้เป็นเวลาที่สอนลูกทำงานบ้านเช่น เก็บของเล่นหลังจากเล่นเสร็จ การไปจ่ายตลาดด้วยกันการทำอาหารด้วยกัน การล้างรถด้วยกัน แค่ขอให้เป็นเวลาที่มีความสุขสนุกสนาน

4.ถ้าต้องเช็คอีเมล์ อ่านจดหมาย ให้ทำหลังจากพาลูกเข้านอนแล้ว

5.และสุดท้ายคือ ทำทุกอย่างให้ดีที่สุดสำหรับตัวเองและครอบครัวแล้วไม่ต้องไปเปรียบเทียบกับคนอื่น ให้ทำที่ตัวเองทำแล้วรู้สึกสบายใจไม่เครียด ไม่รู้สึกกดดัน

 

เรื่อง : พญ.สุธีรา เอื้อไพโรจน์กิจกุมารแพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านทารกแรกเกิด คุณแม่ของน้องจูนและน้องบอย
ภาพ : Shutterstock