ไตรมาสที่ 3 ขนาดท้องของคุณแม่ใหญ่ขึ้น จึงอาจทำให้กังวลมากกว่าช่วงไตรมาสอื่นๆ ทว่า…

จากประสบการณ์ คุณหมอณัฐฐิณี ศรีสันติโรจน์ สูตินรีแพทย์ ผู้เชี่ยวชาญเวชศาสตร์มารดาและทารกในครรภ์ โรงพยาบาลราชวิถี ให้ข้อคิดว่า “หากคุณแม่ได้รับการตรวจถูกช่วงเวลา รวมทั้งดูแลสุขภาพอย่างเหมาะสม เมื่อมาถึงไตรมาสนี้แล้ว ถือว่าหมดห่วงไปหลายเปลาะแล้ว ทำใจให้สบาย ผ่อนคลายด้วยการเฝ้าดูการเจริญเติบโตของลูกน้อย และถือโอกาสวางแผนครอบครัวกับคุณพ่อจะเป็นประโยชน์มาก”

แต่ในไตรมาสนี้คุณหมอแนะนำว่า คุณแม่ท้องอายุมากควรทำความรู้จักและสังเกตภาวะครรภ์เป็นพิษอีกอย่างหนึ่งเพื่อเพิ่มความมั่นใจ และตรวจดูความสมบูรณ์แข็งแรงของลูกน้อยเพื่อความสบายใจของคุณแม่เท่านั้นค่ะ

การสังเกตภาวะครรภ์เป็นพิษ

• ภาวะครรภ์เป็นพิษคืออะไร เพราะอะไรถึงควรตรวจ

คุณหมออธิบายง่ายๆ ว่า ในช่วงไตรมาสสุดท้าย แม่ซึ่งมีอายุมากมีโอกาสเกิดครรภ์เป็นพิษมากกว่ากลุ่มแม่ที่มีอายุน้อย โดยสาเหตุยังไม่เป็นที่ทราบแน่ชัด แต่เชื่อว่าเกิดจากความผิดปกติจากสารเคมีบางอย่างที่มีอยู่ในรก ทำให้เส้นเลือดบริเวณที่ฝังตัวของรกมีความผิดปกติ ครรภ์เป็นพิษถือเป็นภาวะภาวะอันตรายทั้งแม่และลูก แต่ก็มีระดับความรุนแรงแตกต่างกัน ทั้งนี้การตรวจจะช่วยให้รู้ได้

• วิธีการตรวจง่ายๆ

ได้แก่ ตรวจความดันโลหิตร่วมกับตรวจปัสสาวะ การจะวินิจฉัยว่ามีภาวะครรภ์เป็นพิษหรือไม่ คือ ตรวจพบว่ามีความดันสูงร่วมกับมีโปรตีนรั่วปะปนมากับปัสสาวะ ส่วนจะเป็นในระดับที่รุนแรงหรือไม่ คุณหมอจะทำการตรวจวินิจฉัยในขั้นต่อไป หากรุนแรงคุณหมอจะรักษาด้วยการทำคลอดก่อนกำหนดหรือยุติการตั้งครรภ์ เพื่อให้ความดันโลหิตของคุณแม่กลับมาเป็นปกติค่ะ (เรื่องของครรภ์เป็นพิษยังมีรายละเอียดอีก คุณแม่ที่สนใจอ่านต่อได้ ที่นี่ ค่ะ)

การตรวจความแข็งแรงของลูกน้อย

ในไตรมาสสุดท้าย คุณหมอจะนัดตรวจครรภ์ถี่ขึ้นกว่าไตรมาสก่อนๆ และในการฝากครรภ์ทุกครั้ง คุณหมอจะตรวจดูการเจริญเติบโตของทารกโดยใช้มือคลำและใช้เทปวัดสัดส่วน ถ้ามีข้อสงสัยอาจจะส่งตรวจอัลตราซาวนด์ประเมินน้ำหนักทารกเป็นระยะ คุณแม่เองก็สามารถช่วยประเมินความแข็งแรงของลูกน้อยในครรภ์ได้ โดยการนับลูกดิ้นหลังมื้ออาหาร หรือในช่วงเวลาใดเวลาหนึ่ง ซึ่งถ้าพบความผิดปกติเช่นดิ้นน้อยลง อย่านิ่งนอนใจนะคะ รีบมาพบแพทย์เพื่อทดสอบความแข็งแรงของทารกด้วยเครื่องมืออื่นต่อไป

“แม้คุณแม่จะอายุ 35-40 ต้นๆ ก็ยังสามารถมีลูกที่สมบูรณ์แข็งแรงได้ค่ะ เพียงรีบฝากท้อง อย่าให้ล่วงเลยช่วงไตรมาสแรก ตรวจเช็คร่างกายตั้งแต่เนิ่นๆ สงสัยอะไรก็ซักถามคุณหมอทันที รวมถึงดูแลสุขภาพร่างกายตามคำแนะนำของคุณหมออย่างสม่ำเสมอ”

อ่านเพิ่มเติม ไตรมาส 1 | ไตรมาส 2

 

บทความโดย: กองบรรณาธิการนิตยสารเรียลพาเรนติ้ง

ภาพ : Shutterstock

“สมัยนี้คุณแม่จะมีลูกกันเมื่ออายุมากขึ้น แต่ขอเพียงตรวจพบได้เร็ว ในช่วงอายุครรภ์ที่เหมาะสม จะช่วยให้คุณแม่ท้องที่อายุมากและครอบครัวสบายใจได้ค่ะ” คุณหมอณัฐฐิณี ศรีสันติโรจน์ สูตินรีแพทย์ ผู้เชี่ยวชาญด้านเวชศาสตร์มารดาและทารกในครรภ์ โรงพยาบาลราชวิถี เปิดประเด็นที่อยากฝากถึงคุณแม่ท้องที่อายุมาก พร้อมข้อควรรู้น่าสนใจมาฝากกันค่ะ

ไตรมาสแรก “ตรวจ” ลดความกังวล ภาวะดาวน์ซินโดรม

ขอเริ่มต้นที่ การตรวจภาวะดาวน์ซินโดรม* เพราะเป็นเรื่องที่คุณแม่อายุมากส่วนใหญ่กังวลมาก ไม่อยากให้เกิดกับลูกน้อย และคุณแม่ก็มักกังวลกับการตรวจ แต่คุณหมอกระซิบว่า ทุกวันนี้คุณแม่สบายใจได้มากขึ้น เพราะมีเทคโนโลยีสมัยใหม่ในการตรวจหาภาวะดาวน์ซินโดรม ให้เป็นทางเลือกของคุณแม่ได้หลากหลายขึ้น มาดูกันค่ะ

•  เจาะเลือดแม่ตรวจฮอร์โมนจากรก

โดยจะดูความเสี่ยงควบคู่กับการอัลตราซาวนด์ เพื่อดูค่าความหนาของต้นคอลูก แม้ความแม่นย่ำจะไม่เท่าวิธีการอื่นๆแต่วิธีนี้ปลอดภัยเพราะไม่เสี่ยงต่อการแท้งรอผลไม่นานและราคาประหยัด

• เจาะเลือดตรวจดีเอ็นเอ

วิธีนี้เจาะเลือดคุณแม่เหมือนกันแต่ดูความเสี่ยงจากดีเอ็นเอลูกที่อยู่ในเลือดของคุณแม่ เจาะเลือดคุณแม่20 ซีซี.แล้วส่งตรวจ ที่ผ่านมาโรงพยาบาลที่มีบริการการตรวจด้วยวิธีนี้ก็จะส่งเลือดคุณแม่ไปบริษัทต่างประเทศที่รับตรวจดีเอ็นเอซึ่งก็มีให้เลือกหลายบริษัท เช่น panorama(natera), nifty(BGI) materniT21(sequenom), Harmony ฯลฯ แต่ละแห่งก็มีจุดเด่นต่างกันไป คุณแม่สามารถปรึกษากับคุณหมอที่ฝากครรภ์ได้เลยค่ะ

นอกจากนี้ปัจจุบันในบ้านเราก็มีโรงพยาบาลรามาธิบดีที่ตรวจด้วยวิธีนี้ได้ด้วยเป็นอีกทางเลือกให้คุณแม่ด้วยค่ะ แม้ความแม่นยำจะสูง และปลอดภัย แต่ก็ต้องใช้เวลาและตามด้วยราคาที่สูงเช่นกันค่ะ (ประมาณ 18,000-30,000 บาท)

• เจาะน้ำคร่ำ

วิธีนี้คุณแม่จะคุ้นหูกัน คุณหมอจะอัลตราซาวนด์ท้องของคุณแม่เพื่อหาตำแหน่งที่ปลอดภัยและใช้เข็มเจาะผ่านผนังมดลูก เพื่อดูดน้ำคร่ำที่อยู่รอบตัวลูกน้อยมาตรวจ จึงเป็นวิธีตรวจที่ให้ผลแม่นยำที่สุด (ค่าใช้จ่ายราว 4,000-10,000 บาท)

“ส่วนมากที่คุณแม่กังวลอาจเพราะได้ข้อมูลว่าการตรวจวิธีนี้ มีโอกาสเกิดการแท้ง แต่ทั้งนี้ก็ไม่ได้มีความเสี่ยงที่สูงมากจนต้องกังวลเกินไป (อัตราเสี่ยงต่อการแท้ง 0.5%)”

หมายเหตุ *ภาวะดาวน์ซินโดรม เป็นโรคทางพันธุกรรมที่เกิดจากความผิดปกติของจำนวนโครโมโซมคู่ที่ 21

ตรวจอีก 2 เรื่องเพื่อความมั่นใจในไตรมาสแรก

ในไตรมาสแรกนี้คุณหมอณัฐฐิณี ย้ำว่า “คุณแม่ควรได้ตรวจด้วยการอัลตราซาวนด์สักครั้งเพราะสามารถรู้โอกาสเสี่ยงเรื่องหลักๆ ในช่วงไตรมาสแรกได้” คือ

•  ประเมินอายุครรภ์ ในช่วงไตรมาสแรกเป็นช่วงที่การอัลตราซาวดน์ประเมินอายุครรภ์แม่นยำมากที่สุด
• ตรวจสอบตำแหน่งของลูกน้อยว่าอยู่ในตำแหน่งที่เหมาะสม เพื่อให้มั่นใจว่าคุณแม่ไม่ได้เกิดภาวะตั้งครรภ์นอกมดลูก

นอกจากนั้นหากคุณแม่มีภาวะแท้งคุกคามหรือมีเลือดออกจากช่องคลอด อย่ารีรอรีบไปพบคุณหมอเพื่อตรวจร่างกายและเช็คดูอีกครั้งว่าลูกน้อยยังแข็งแรงดี

อ่านเพิ่มเติม ไตรมาส 2 | ไตรมาส 3

 

บทความโดย: กองบรรณาธิการนิตยสารเรียลพาเรนติ้ง

ภาพ: Shutterstock