พอใกล้จะจบเกมและคุณก็เตรียมจะอ่อนข้อให้อยู่แล้ว เจ้าลูกน้อยกลับปล่อยโฮออกมาดื้อๆ เสียก่อน  เนื่องจากตระหนักว่าตัวเองกำลังจะแพ้  คุณเลยกลุ้มใจ สงสัยว่าเขาจะเป็นคนประเภท ขี้แพ้ชวนตีŽ อย่างนี้ไปตลอดหรือเปล่า

 
เรื่องจริงก็คือ  เป็นธรรมดาของเด็กวัยยังไม่ถึง 7 ขวบ  ซึ่งวิสัยทัศน์เรื่องการแพ้ชนะนั้นยังคับแคบอยู่มาก  ด้วยความอ่อนวัย เขารับรู้เพียงว่าการชนะเป็นเรื่องดี  ส่วนการแพ้นั้นไม่ดี  เป็นเรื่องไม่ถูกไม่ควร  ฉะนั้นเขาจึงยอมเป็นผู้แพ้ไม่ได้ (ถึงแม้จะเป็นไปแล้วก็ตาม) เวลาเล่นเกมกระดานหรือการ์ดเกม  คุณคงต้องพยายามออมฝีมือให้ลูกได้ชนะบ้าง  หรือไม่ก็หาเกมคอมพิวเตอร์หรือเกมเสริมทักษะอื่นๆ ที่สามารถเล่นอยู่ในทีมเดียวกันหรือช่วยกันเล่นได้ก็จะดีกว่า

 
ไม่ต้องกังวลว่าลูกจะไปร้องไห้โวยวายขณะที่เล่นแข่งขันกับเพื่อน โดยธรรมชาติแล้ว  ระหว่างที่อยู่กับเพื่อน  เด็กจะระมัดระวังกิริยาอาการมากกว่าเวลาอยู่กับคุณอยู่แล้ว  ที่ต้องทำคือคอยสอนว่าเขาต้องทำตามกฎกติกาถ้าอยากให้เพื่อนเคารพกฎเหมือนกัน  ถ้ารู้สึกว่าลูกจะจริงจังกับความพ่ายแพ้มากเกินไปแล้ว  ค่อยๆ อธิบายให้เขาเข้าใจว่า ทุกๆ คน  ไม่ว่าใครก็ตาม  ต้องแพ้บ้างชนะบ้างสลับกันเป็นเรื่องธรรมดา  สิ่งที่สำคัญกว่าความพ่ายแพ้คือความสนุกสนานที่ได้จากการเล่นต่างหาก

 
แพ้อย่างสวยงาม ให้ลูกเข้าใจว่าการที่เขาได้พยายามเล่นอย่างดีที่สุดนั้นสำคัญกว่าการแพ้ชนะ  ขณะเล่นเกมใดๆ กับลูกให้คอยบอกเขาว่า  ลูกนับเลขได้เก่งจริงๆŽ หรือ วิธีเดินหมากของลูกพัฒนาขึ้นมากŽ  เมื่อคุณ(ทำเป็น) แพ้ในบางเกม  ให้เป็นตัวอย่างผู้แพ้ที่ดี  แสดงออกถึงอารมณ์ที่แจ่มใส  บอกกับลูกว่าคุณมีความสุขและสนุกมากแค่ไหนที่ได้เล่นกับเขา  แน่นอน  ต้องมีบ้างที่เขาแพ้อีกแม้ว่าคุณจะออมฝีมือแล้วก็ตาม  ไม่ผิดที่จะปลอบโยนลูก  เมื่อปลอบจนน้ำตาแห้งแล้ว ก็ชวนกันไปหากิจกรรมสนุกๆ อย่างอื่นทำด้วยกันต่อไป  เดี๋ยวลูกก็จะลืมเรื่องที่ทำให้เสียน้ำตาไปเอง

บทความโดย: กองบรรณาธิการนิตยสารเรียลพาเรนติ้ง

“แม่หนู  มาเร็วๆ เข้า  ข้าไม่ทำอะไรเจ้าหรอก” แต่เพื่อนขี้อายวัย 6 ขวบกลับไม่ยอมขยับจากตำแหน่งที่หลบอยู่  ขณะที่เพื่อนๆยิ้มแย้มแจ่มใสและเริงระบำอยู่บนเวที น้องหนิงกลับได้แต่ยืนตัวแข็งทื่อเพราะทำอะไรไม่ถูก แถมยังทำหน้าเหยเกเหมือนกำลังทุกข์ทรมานอย่างแสนสาหัส

เราเรียกอาการแบบนี้ว่า ตื่นเวที ซึ่งอาจเป็นความตื่นเต้นที่เกิดขึ้นเฉพาะในการแสดงรอบปฐมทัศน์  หรือความตื่นเต้นธรรมดาๆ ที่เกิดขึ้นเป็นประจำก็ได้ อาการที่ว่านี้ถือเป็นเรื่องปกติ  เพราะนักแสดงมืออาชีพบางคนก็ยังตื่นเต้นเป็นกังวล  แม้จะเคยมีประสบการณ์มาแล้วอย่างโชกโชน  คุณอาจช่วยให้แด๊นเซอร์ตัวน้อยๆ หรือนักเปียโนรุ่นจิ๋วรับมือกับความประหม่าและรู้สึกสนุกกับการแสดงความสามารถบนเวทีได้โดย

• ถามความสมัครใจของลูกก่อน  เด็กบางคนชอบเรียนดนตรี  บัลเลต์  หรือคอร์สอื่นๆ เพียงเพราะมีความสนใจ ไม่ใช่เพราะอยากแสดงความสามารถพิเศษต่อหน้าสาธารณชน  และไม่มีกฎข้อใดที่ระบุว่าเด็กทุกคนจะต้องเคยเปิดการแสดงเดี่ยว  เพราะฉะนั้นถ้าลูกไม่ชอบก็อย่าไปฝืนใจเขาเลยจะดีกว่า

• ช่วยฝึกซ้อม  แต่อย่าบังคับลูกจนเกินไป  คุณคงไม่อาจรับประกันได้ว่าการฝึกซ้อมจะทำให้ลูกสามารถแสดงจริงได้อย่างสมบูรณ์แบบ  แต่อย่างน้อยลูกก็จะรู้สึกชินและแสดงได้คล่องขึ้น  คุณจึงควรช่วยลูกเตรียมตัวเตรียมใจให้พร้อมสำหรับ ของจริง แต่ให้เขาฝึกซ้อมในบรรยากาศที่ปราศจากความกดดัน เช่น  เกณฑ์พี่ตุ๊กตาหมีมาเป็นผู้ชมแทนคนจริงๆ

• ชมเชยลูก  ปล่อยให้การวิพากษ์-วิจารณ์เป็นหน้าที่ของคุณครูที่โรงเรียน เพราะการให้กำลังใจเมื่อลูกฝึกซ้อมอยู่ที่บ้านจะช่วยสร้างความมั่นใจให้กับเขาเมื่อถึงคราวที่ต้องแสดงจริง

• คุยกับลูกอย่างจริงจัง  ถ้าแม่หนูบอกว่าไม่อยากแสดงเพราะกลัวจะจำบทไม่ได้  คุณก็ไม่ควรบอกลูกแต่เพียงว่า แต่แม่ว่าหนูต้องจำได้แน่ๆ !แต่ควรพูดว่า ถ้าเป็นแม่  แม่ก็คงจะกลัวเหมือนหนูนั่นแหละ  แต่หนูก็ขยันท่องบทออกอย่างนี้  คงไม่มีอะไรผิดพลาดหรอกจ้ะ และไม่ว่าจะเกิดอะไรขึ้น  แม่ก็ยังภูมิใจในตัวหนูอยู่ดีนะจ๊ะลูก

บทความและภาพโดย: กองบรรณาธิการนิตยสารเรียลพาเรนติ้ง

– ประเมินบุคลิกของลูก  เด็กที่พ่อแม่ต้องเข้มงวดเรื่องการระวังภัยมากเป็นพิเศษอาจต้องการรายละเอียดเกี่ยวกับผลลัพธ์ของพฤติกรรมเสี่ยงมากกว่าเด็กคนอื่นๆ  เราจึงต้องอธิบายให้เด็กเข้าใจและเห็นภาพชัดๆ ของผลที่จะตามมา

 
– ไม่พูดถึงรายละเอียดที่ชวนสยอง  เด็กวัย 5 ขวบควรจะรู้ว่าการป้วนเปี้ยนอยู่ใกล้ๆ เครื่องตัดหญ้าที่กำลังทำงานอยู่อาจทำให้เกิดอันตรายขึ้นกับตัวเองได้  แต่ไม่จำเป็นต้องอธิบายให้เขาเห็นภาพที่สยดสยองจนเกินไปก็ได้

 
–  ทำให้เป็นเรื่องธรรมดาหรือเป็นส่วนหนึ่งของชีวิต  อธิบายและบังคับใช้กฎระเบียบเรื่องการระวังภัยให้กลายเป็นวิถีปกติของชีวิตประจำวัน

 
– ให้ลูกเตรียมพร้อมเพื่อรับมือ  ช่วยกันหาวิธีรับมือแบบต่างๆ ที่จะทำให้ลูกรู้สึกว่าตัวเองควบคุมสถานการณ์ที่เกิดขึ้นได้  เช่น  ถ้าคุณกำลังช่วยกันคิดกับลูกว่า  ควรจะทำอย่างไรดีเมื่อมีคนที่ไม่รู้จักมาชวนคุยที่สนามเด็กเล่นของโรงเรียน  คุณอาจแนะนำให้เขาวิ่งไปหาคุณครูซึ่งเป็นบุคคลที่ให้ความคุ้มครองแก่เด็กๆ ได้

 
– คุยกับลูกแบบจริงจัง  ลูกจะหายกลัวเร็วขึ้น ถ้าคุณปล่อยให้เขาระบายความกลัวให้คุณฟัง แม้ว่าการกระทำดังกล่าวอาจเป็นการฝืนความรู้สึกของคุณเหลือเกิน  การปัดความกลัวของเด็กๆ ด้วยคำพูดทำนองว่า เหลวไหลน่าลูกŽ ไม่อาจช่วยให้พวกเขารู้สึกดีขึ้นได้  คุณอาจอยากพูดกับลูกว่า เรื่องแบบนี้จะไม่มีทางเกิดขึ้นกับหนูอย่างแน่นอนŽ (โดยเฉพาะเมื่อลูกกลัวสิ่งที่เกินความจริงไปมาก)  แต่คุณก็ไม่ควรหลอกทั้งตัวเองและลูก ทางที่ดีลองพูดแบบนี้ดีไหม เรื่องนี้อาจไม่มีวันเกิดขึ้นเลยก็ได้  แต่ถึงจะเกิดลูกก็รู้ว่าควรทำอย่างไร  แล้วหนูก็จะต้องปลอดภัยอย่างแน่นอนŽ

บทความโดย: กองบรรณาธิการนิตยสารเรียลพาเรนติ้ง