สูตรไม่ลับ กับการเลี้ยงปูนปั้นตัวป่วน ตอนที่ 2

        ตอนที่แล้ว เราเล่าเรื่อง “ที่ไม่ควรทำ หรือ Don’t” จากประสบการณ์ในการเลี้ยงดูเจ้าปูนปั้นตัวป่วนไปแล้ว ในตอนนี้จะเป็นเรื่อง “ที่ควรทำ หรือ Do” ครับ ตอนก่อน เกริ่นมาเยอะแล้ว เอาเป็นว่า ตอนนี้เราเริ่มเลยแล้วกัน

–  อารมณ์ดีตอนท้อง – อารมณ์ของคุณพ่อคุณแม่ในระหว่างตั้งครรภ์มีความสำคัญ และมีผลต่ออารมณ์ของเด็กในท้องมากๆ ในตอนที่หม่าม๊าท้องเจ้าปูนปั้น เราสองคนพยายามที่จะทำอารมณ์ให้สดชื่น และเราจะมานั่งคุยกับเจ้าตัวเล็กในพุงหม่าม๊าเสมอ โดยเฉพาะก่อนนอน เราจะเล่านิทานและร้องเพลงให้เขาฟัง ซึ่งปูนปั้นก็เกิดมาเป็นเด็กอารมณ์ดี และเขาได้พิสูจน์ว่าสามารถรับรู้การสื่อสารของเราตอนอยู่ในท้องได้จริงๆ  (แวะอ่าน ‘แม้เจ้าอยู่ในท้อง พ่อก็จะร้องเพลงกล่อม’ )

–  นมแม่ – เราเชื่อว่านมแม่มีประโยชน์ในด้านโภชนาการตามที่ผู้รู้บอกไว้ แต่ในเรื่องความผูกพันเราได้รับจากประสบการณ์จริง ปูนปั้นจะมีความสุขและมีความมั่นคงทางอารมณ์เมื่อได้ดูดนมจากเต้าหม่าม๊า บางครั้งที่ง่วงๆ เหนื่อยๆ ร้องงอแง แต่พอเข้าเต้าปุ้บ ก็หยุดร้องและสงบทันที (แวะอ่าน ‘ปูนปั้น ผลิตภัณฑ์จากนมแม่ 100%’)

–  ล้มเอง ลุกเอง  – เราสอนให้ปูนปั้นลุกเองทุกครั้งที่ล้ม สอนตั้งแต่เค้าเพิ่งหัดเดินได้เลย เพราะเราเชื่อว่าจะทำให้เขาเคารพตัวเอง ส่วนที่ตามมาคือ เขาจะเป็นเด็กอดทน ไม่ใช่ล้มนิดล้มหน่อยก็ร้องให้คนมาช่วย และเราจะพูดกับเขาเสมอว่า You are my strong boy บางครั้งที่ปูนปั้นล้มนอกบ้าน เช่นในห้าง แล้วมาคนจะเข้าไปช่วย แต่เจ้าตัวป่วนก็ลุกพรวดเอง เหมือนไม่มีอะไรเกิดขึ้น เรียกรอยยิ้มและคำชมให้ปะป๊า หม่าม๊า ได้อมยิ้ม (แวะอ่าน ‘สอนปูนปั้นเป็น Strong Boy’ )

–  ทำโทษ อธิบาย เข้าใจ – ขั้นตอนแรกในการจัดการเมื่อลูกทำผิดคือ การพูดอธิบาย แต่ก็ใช่ว่าเราจะไม่ตี แต่ต้องรู้ว่าการตี ทำไปเพื่อสอน ทำด้วยความรักไม่ใช่อารมณ์โกรธ ดังนั้นก็ไม่ใช่ต้องให้เจ็บถึงหลาบจำ แต่ต้องให้รู้เข้าใจ ก่อนตีเราจะบอกทุกครั้งว่า ทำไมจะต้องตี ตีเสร็จเราจะบอกทุกครั้งว่า ตีเพื่อสอนเพราะเรารักเค้าแล้วก็ไม่ลืมกอดกอด และเราเองถ้าเป็นฝ่ายทำผิด เราก็จะบอกขอโทษลูกเช่นกัน (แวะอ่าน ‘พ่อตีหนู หนูไม่เจ็บเท่า พ่อเจ็บหรอก’ )

–  ทำกิจกรรมร่วมกัน – เขาจะมีความสุขและอบอุ่นจากการใช้เวลาร่วมกัน เขาจะเรียนรู้จากกิจกรรมที่หลากหลาย ดังนั้นจะเห็นเราพาลูกออกตะลอนเที่ยวเสมอและที่เที่ยวก็ควรจะหลากหลายเปลี่ยนไป เพื่อให้ได้เรียนรู้สิ่งใหม่ๆ กิจกรรมอื่นๆ อีกมากมายที่เราทำกับปูนปั้น เช่น เรียนดำน้ำ อ่านหนังสือด้วยกัน ร้องเพลงด้วยกัน ขี่จักรยาน เล่นทราย เป็นต้น (แวะอ่าน ‘สุดขอบฟ้ากว้าง พ่อจะเดินเคียงข้างเจ้า’  และ ‘Moscow เดินทางไกลไปด้วยกัน’ และ ‘หม่าม๊าบอกว่า เจ้าคือโลมาตัวน้อย’  )

–  หม่ำข้าวด้วยกัน  – มีหลายครอบครัวเขียนมาถามว่าทำยังไงให้ปูนปั้นหม่ำเก่งและตักหม่ำเอง ส่วนหนึ่งต้องยกเครดิตให้ที่ nursery ที่สอนให้ปูนปั้นกิน แต่ที่บ้าน เราจะนั่งกินอาหารพร้อมกันสามคน พ่อ แม่ ลูก ทำให้เขาพยายามทำตามเรา เพราะเด็กๆ ชอบเลียนแบบพ่อแม่อยู่แล้ว เขาไม่รู้สึกว่าทำไมต้องหม่ำอยู่คนเดียวและความอบอุ่นบนโต๊ะก็คงทำให้เขาสนุกกับการกินไปด้วย

–  อยู่กับธรรมชาติ  – เราเชื่อว่าการให้เด็กโตมากับธรรมชาติจะทำให้เขามีจิตใจที่อ่อนโยนแบ่งปัน ดังนั้น สัตว์เลี้ยง ต้นไม้ น้ำ ดิน หิน ทราย เป็นสิ่งที่เราจะปล่อยเขาเล่น เลอะเทอะก็ค่อยมาอาบน้ำล้างตัวกันไป ดังนั้นถ้าใครเคยแวะเพจปูนปั้น จะเห็นเจ้าปูนปั้นขี่หลังและกอดกับ พี่โม่ พี่บรู้ก (หมาที่ตัวโตกว่ากว่าปูนปั้น) เป็นเรื่องธรรมดา ปีนเข้าไปในกรงหมาก็เคย เอาน้ำมาฉีด เปิดก็อกน้ำตัวฉ่ำไปหมด เป็นภาพธรรมดา เราเคยอ่านเจอคนที่เลี้ยงลูกแบบไม่ให้ใช้เท้าเปล่าเหยียบดิน เพราะกลัวเชื้อโรค เรามองว่านั่นแหละการทำให้เขาโตมาอ่อนแอ

–  หลายภาษา  – พ่อแม่หลายๆ ท่านอาจจะเคยสงสัยว่าการพูดหลายภาษาจะทำให้เขาพูดช้ามั้ย แล้วเขาจะเข้าใจจริงหรอ ที่บ้านเราตกลงกันไว้ตั้งแต่ปูนปั้นยังอยู่ในท้องว่า หม่าม๊าจะพูดไทย ปะป๊าพูดภาษาอังกฤษ และคุณยายพูดกวางตุ้ง พอปูนปั้นหัดพูดเขาก็จะพูดกวาตุ้งเวลาอยู่กับคุณยาย และถ้าคุยกะปะป๊าเขาก็จะเปลี่ยนมาใช้ศัพท์อังกฤษเอง ส่วนภาษาไทยคนพูดด้วยเยอะอยู่แล้วพอพูดได้หม่าม๊าก็เลยมาช่วยพูดอังกฤษด้วย เคล็ดลับคงอยู่ที่ระเบียบวินัย โดยปะป๊าและคุณยายต้องไม่พูดไทยกับเขา ไม่เช่นนั้นเขาก็จะพูดแต่ภาษาไทย (แวะอ่าน ‘ปูนปั้น ตี๋น้อยอินเตอร์’ )

–  ทำความเข้าใจกับคนรอบข้าง  – สังคม สิ่งแวดล้อม ที่เปลี่ยนไปทำให้ช่องว่างในวิธีการเลี้ยงลูกจากรุ่นหนึ่งสู่รุ่นหนึ่งเปลี่ยนไปเยอะ การพยายามทำความเข้าใจอธิบายก็จะทำให้การอยู่ร่วมกันมีความสุข ดีกว่าที่จะปล่อยให้ย่ายายหงุดหงิดและพ่อแม่อึดอัด ความเชื่อเก่าๆ เช่น ป้อนกล้วยแต่ตัวจิ๋วอาจจะไม่เป็นที่ยอมรับในปัจจุบัน หรือ ย่ายายก็จะไม่ค่อยพอใจที่เห็นคนรุ่นนี้ปล่อยให้ลูกร้องไห้บนคาร์ซีทไม่อุ้มออกมาปลอบ แต่เจตนาเราคือต้องการฝึกให้คุ้นเคยกับการนั่งคาร์ซีท เป็นต้น (แวะอ่าน ‘ปูนปั้นกับที่นั่งพิเศษบนรถ’  )

–  ฝึกระเบียบวินัย – ใครคิดว่าเด็กๆ เก็บของไม่เป็น ใครคิดว่าเด็กไม่รู้ว่าตื่นมาในแต่ละวันเขาจะต้องทำอะไร ใครคิดว่าเด็กไม่รู้ว่าขนมจะได้หม่ำก็ต่อเมื่อหม่ำข้าวหมดแล้ว เพราะความที่เราคิดว่าเด็กๆยังเล็กไปสอนไม่ได้ เราจึงปล่อยให้เขาทำตามใจ แต่คุณย่าเจ้าปูนปั้นบอกกับผมมาตลอดตั้งแต่ยังไม่แต่งงานว่า “เด็กๆเขาคุยรู้เรื่อง เราน่ะแหละเข้าใจเขาหรือเปล่า” ครั้งแรกที่เจ้าปูนปั้นเก็บของเข้าชั้นเองตามที่ปะป๊าบอก เขาเพิ่งเตาะแตะไม่กี่ก้าวเอง แต่ปัจจุบัน ก่อนนอนปูนปั้นจะเก็บของเล่นทุกชิ้น หนังสือทุกเล่มเข้าชั้นโดยไม่ต้องบอก เพราะเขาเรียนรู้ว่าส่วนหนึ่งของการเล่น คือ การเก็บของเล่นเข้าที่ (แวะอ่าน ‘ระเบียบวินัยคือสิ่งที่พ่ออยากให้เจ้ามี’  )

        ตอนนี้ยาวนิดนึงแต่หวังว่าจะมีประโยชน์ในการไปปรับใช้กันนะครับ เพราะแต่ละครอบครัวมีปัจจัยที่ต่างกัน เด็กแต่ละคนก็มีตความพิเศษที่ไม่เหมือนกันครับ มีประสบการณ์อะไรมาเขียนแบ่งปันกันได้นะครับ

บทความโดย: บรรทัดที่สิบเอ็ด (พ่อเอก-จิรัฏฐ์ สิริเฉลิมพงศ์)

เล่าเรื่องราวเจ้าปูนปั้นตัวป่วนมา 40 กว่าตอนแล้ว ตามธรรมเนียมก็ควรจะต้องมีอัลบั้มรวม ออกมาสักหน่อย ก็เลยถือโอกาสปีใหม่รวบรวม Do และ Don’t ในการเลี้ยงลูกของเรา หลายเรื่องก็เป็นเรื่องราวที่เรา หาอ่านกันเจอได้ทั่วๆไป แต่ที่จะมาเล่าสรุปให้ฟัง เป็นเรื่องราวที่ผ่านการประยุกต์และนำไปใช้จริงในการเลี้ยงดูเจ้าตัวป่วน ถ้าข้อไหนมีประโยชน์ลองเอาไปลองใช้กันดูครับ หรือถ้ามีข้อสงสัยอะไร ทิ้ง comment ไว้ที่นี่ แล้วเราจะแวะมาตอบ หรือ แวะไปที่เพจ ก็ตามสะดวกครับ

วันนี้มาเริ่มที่ Don’t กันก่อน แล้วกันนะฮะ 

–  อย่า เลี้ยงลูกด้วยโลกเสมือน – ตั้งแต่แรกเกิดจนถึงปัจจุบันที่ปูนปั้นอายุ 2 ขวบนิดๆ แล้ว เราแทบจะไม่เคยปล่อยทิ้งเขาไว้หน้าจอคนเดียวเลย ไม่ว่าจะเป็น จอทีวี จอมือถือ จอแท็บเล็ต หรือจออะไรก็ตาม ในที่นี้ ผมไม่ได้บอกว่า ห้ามดู 100% นะครับ เราเองก็มีเปิดบ้าง แต่จะนั่งดูไปด้วยกัน เช่น เปิดเพลงแล้วร้องไปด้วยกัน เปิดการ์ตูนแล้วนั่งดูไปด้วยกัน เพราะถ้าทิ้งเขานั่งดูคนเดียว มันจะสื่อสารทางเดียว ไม่มีการอธิบายสิ่งต่างๆ ที่เขาตั้งคำถามขึ้นมา ‘แล้วเขาจะค่อยๆ ตัดตัวเองออกจากการสื่อสารกับคนอื่น เป็นที่มาอาการ ไม่พูด หรือก้าวร้าวเพราะเห็นอะไรในจอแต่ไม่มีใครอธิบาย’ และ ก็มีบางครั้งที่เราใช้ จอ เป็นไม้ตายจริงๆ เวลาอยู่ในที่สาธารณะ เช่น ร้านอาหารแล้วเจ้าปูนปั้นเกิด งอแง ขึ้นมา เพื่อจะไม่ไปรบกวนคนอื่น ทั้งนี้เรายืนยันว่าใช้น้อยมากๆ (ถ้าเฉลี่ยออกมาเป็นต่อวัน ผมว่าน่าจะแค่วันละ 5 นาทีเอง แวะอ่าน ‘จะไม่ทิ้งเจ้าไว้ในโลกเสมือน’ )

–  อย่า โอ๋ทุกอย่าง – ลูกร้องไม่มีเหตุผล ลูกอาละวาด ลูกลงไปดิ้น และอื่นๆ เรามักจะเห็นภาพการรีบวิ่งเข้าชาร์จ แล้วเข้าไปโอ๋ ลูกอยากได้อะไรก็ให้ แต่นั่นเป็นการสอนเขาทางอ้อมว่า ‘คราวหน้าหนูอยากได้อะไร ดิ้นแบบนี้นะลูก’ สำหรับครอบครัวเรา ระดับแรก ผมจะเข้าไปพูด ถามปูนปั้นว่า “ร้องงอแงทำไม อยากทำอะไร หรือต้องการอะไร” ถ้าพอรู้เรื่อง เราก็จะบอก ให้ปูนปั้นพูดดีๆ อยากทำอะไร คราวหน้าให้บอก ไม่ต้องร้องงอแง แล้วจะต้องปลอบให้เขาหยุด แล้วจะถาม ปูนปั้น ทุกครั้งว่า “เข้าใจตามที่คุยกันมั้ย” ถ้าเข้าใจ ก็ค่อยให้สิ่งที่ต้องการ และต้องไม่ลืมให้เขา ‘ขอบคุณครับ’ แต่ถ้างอแงระดับเยอะหน่อย เราจะปล่อยเขาคนเดียว จนสงบสติอารมณ์ได้ก่อน แล้วค่อยเริ่มขั้นตอนการพูดคุย

–  อย่า โทษสิ่งของ โทษสิ่งแวดล้อม – คงเคยเห็นภาพที่เด็กๆ วิ่งไปชนโต๊ะล้มแล้วร้องงอแง คุณพ่อคุณแม่ก็จะบอกว่า “หยุดร้องนะ เดี๋ยวตีโต๊ะให้ นี่แหนะทำหนูเจ็บหรอ” นั่นเป็นสิ่งที่ครอบครัวเราไม่ทำ เพราะเรา ‘ไม่อยากให้เขาโตมาแบบ โทษสิ่งแวดล้อม’ แต่เราจะสอนเขาเสมอว่าหนูเดินไปชนเองใช่มั้ย หนูเล่นเองใช่มั้ย หนูร้องไห้โกรธใครไม่ได้นะ หายเจ็บก็หยุดร้องแต่หนูโกรธใครไม่ได้ ตัวอย่างจริงเลยก็เจ้าปูนปั้นเปิดปิดตู้เล่น เราก็สอนเขาว่า เล่นแบบนี้เดี๋ยวปิดพลาดดดนนิ้วจะเจ็บนะ แต่เขาก็จะเล่น แล้วก็โดนนิ้วจริงๆ ร้องโฮเลย สิ่งที่เราทำคือ เราเข้าไปบอกเขาว่า หายเจ็บก็หยุดร้องนะ แต่หนูโกรธใครม่ได้นะ หนูเล่นเองใช่มั้ย แล้วปะป๊าก็บอกหนูแล้วใช่มั้ย แต่หนูจะเล่น ก็ต้องร้องเองหยุดเองนะ (แวะอ่าน ‘สอนปูนปั้นเป็น Strong Boy’)

–  อย่า ใช้คำว่า ‘ไม่ หรือ อย่า’ จนพร่ำเพรื่อ – พยายามอธิบายถึงสาเหตุที่ห้าม แทนที่จะห้ามว่า ‘ไม่หรืออย่า’ เช่นเจ้าปูนปั้นกระโดดลงบันได เราจะไม่พูดว่าอย่า แต่จะบอกว่า “เวลาเดินลงบันไดต้องระวัง ต้องจับราวบันได และมองที่ขั้นบันได ถ้ากระโดดอาจจะตกลงไป แล้วจะเจ็บร้องไห้แงๆ แล้วถ้าหนูร้องไห้แงแง แบบนั้นจะโดนปะป๊าดุด้วยนะ เพราะปะป๊าสอนหนูแล้ว” มันดูยาวเยิ่นเย้อ เวิ่นเว้อ แต่เราทำแบบนี้จริงๆฮะ เพราะ ‘เขาจะเรียนรู้การใช้เหตุผลมากกว่าการใช้คำสั่ง’ และคุณจะขำ เพราะในครั้งต่อๆไป พอเขากระโดดแล้วเราเริ่มอธิบาย เขาจะพูดเสริมจนจบ เพราะเขาจำได้ว่าเราเคยอธิบาย สอนเขาไว้ว่าอยางไร (แวะอ่าน ‘พ่อตีหนู หนูไม่เจ็บเท่า พ่อเจ็บหรอก’ )

–  อย่า ตวาด ตะคอก – การตวาด ตะคอก ‘เป็นเพียงการทำให้กลัว แต่ไม่ได้ทำให้เด็กเรียนรู้อะไรเลย นอกจากการใช้อารมณ์รุนแรง’ ถ้าอารมณ์เริ่มขึ้น เราจะเปลี่ยนตัวสำรองลงไปทันที เช่น หม่ามี๊กำลังเจอกับการงอแงของเจ้าปูนปั้นจนเริ่มจะหงุดหงิด หม่ามี๊จะส่งสัญญาณให้เปลี่ยนผู้เล่นตัวสำรองที่ดีที่สุดลงไปเล่นแทน คือปะป๊านั่นเอง แล้วปะป๊าก็จะเข้าไปพุดคุยกับเจ้าปูนปั้นในอารมณ์ที่สดชื่นและเย็น ส่วนใหญ่ก็จะให้ผลดีกว่าที่จะปล่อยให้ผู้เล่นคนแรกแถจนอารมณ์เสีย หรือถ้าคนใดคนหนึ่งเสียงดังขึ้นมา ผู้เล่นอีกคนก็จะเตือนทันที ว่าเสียงดังขึ้นแล้วนะ การทำอย่างนี้ ‘ในระยะยาวจะดีตรงที่ เราไม่ต้องตะคอก แค่ปะป๊าทำหน้าจริงจังขึ้นนิดนึง เจ้าปูนปั้น ก็จะหน้าจ๋อยเหลือนิ้วครึ่งแล้ว’ เพราะรู้ว่าโดนดุ

–  อย่า เปรียบเทียบ – โดยธรรมชาติ เราก็เห็นลูกคนนั้นทำโน่นได้ ลูกคนนี้ทำนี่ได้ ก็อยากให้ลูกเราทำได้บ้าง แต่ในความจริงมันเป็นไปไม่ได้หรอกที่เด็กคนนึงจะเรียนรู้อะไร 10 อย่าง 20 อย่างได้เร็ว ปรื้ดไปหมด คนนึงทำเรื่องหนึ่งได้เร็ว ก็อาจะไปช้ากว่าอีกด้านหนึ่ง ดังนั้นถ้าเราดูเด็ก 10 คนที่เก่งคนละอย่าง แล้วหวังให้ลูกทำได้ดี 10 อย่าง ผมว่าจะเครียดไปเปล่าๆ อย่างกรณีเจ้าปูนปั้น เป็นเด็กที่เริ่มเดินได้เร็ว แต่กว่าจะพูดค่อนข้างช้า กว่าจะเรียกชื่อตัวเองได้ เจ้าปูนปั้นก็ปาเข้าไปขวบเก้าเดือนแล้ว แต่ปรากฏว่าตอนนี้ 2 ขวบ นิดๆ กลายเป็นไอดอลของคุณพ่อ คุณแม่หลายท่านว่าทำยังไงให้พูดได้เยอะๆแบบปูนปั้น ดังนั้นอย่าเปรียบเทียบ จะทำให้กังวลเครียดไปจนเกินกว่าเหตุ (แวะอ่าน ปูนปั้น พูดทั้งวัน )

        ตอนหน้ามาอ่านกันว่าแล้วอะไรที่เราควรจะ Do กันนะฮะ มีประสบการณ์อะไรมาเขียนแบ่งปันกันได้นะ ครับ สวัสดีปีใหม่จากครอบครัวปูนปั้นครับ

บทความโดย: บรรทัดที่สิบเอ็ด (พ่อเอก-จิรัฏฐ์ สิริเฉลิมพงศ์)