ในสายตาผู้ใหญ่ เด็กวัยเรียนแสนสบายมีแต่เรื่องสนุก แต่สำหรับหนูๆ โดยเฉพาะขาโจ๋จอมซนทั้งหลายอาจไม่รู้สึกอย่างนั้น ทำไมน่ะหรือ “ช่วงอนุบาลเป็นช่วงที่เด็กๆ ได้เรียนรู้การเข้าสังคม สร้างเพื่อนใหม่ หรือฝึกทักษะการใช้ชีวิต แต่เมื่อขึ้นชั้นประถม พวกเขาต้องเริ่มต้น ‘เรียน’ อย่างจริงจังมากขึ้น” เพค ไทร์ ผู้เขียน “The Trouble with Boys” อธิบายเพิ่มเติมบรรยากาศการแข่งขัน รวมไปถึงตารางเรียนและการบ้านที่เพิ่มขึ้นเบียดเวลาเล่นและชั่วโมงกิจกรรมสนุกๆ ให้ลดลงอย่างเห็นได้ชัด

ไม่แปลกที่เด็กผู้ชายวัยซนจะอึดอัดเพราะไม่ได้ปล่อยพลังงานไปกับการเล่น นอกจากนี้พัฒนาการด้านระบบของพวกเขายังช้ากว่าของเด็กผู้หญิง หนุ่มน้อยทั้งหลายจึงรู้สึกว่า การเรียนชั้นประถมนั้นไม่สนุกเอาเสียเลยคุณพ่อคุณแม่อย่าเพิ่งกังวล เรามีทางแก้ไขเพื่อลดความรู้สึกแง่ลบแบบนี้มาฝาก

 
• พูดคุย + ชี้แนะ  ถ้าปกติคุณคุยกับลูกเรื่องชีวิตในแต่ละวันอยู่แล้ว ลองถามรายละเอียดเกี่ยวกับแต่ละวิชาเรียนมากขึ้น เช่น “วันนี้มีเรียนเลขนี่นา หนูทำได้ไหม” หรือ “ชั่วโมงศิลปะวันนี้ ครูให้ทำอะไรจ๊ะ” เปิดโอกาสให้เขาพูดคุยและระบายความคับข้องใจ อย่าลืมชมเชยเมื่อลูกทำได้ดี และแนะนำในวิชาที่เขาไม่ถนัด

 
• เพิ่มเวลาผ่อนคลาย  ตอนเย็นหลังกลับจากโรงเรียน อย่าเพิ่งบังคับให้ลูกนั่งทำการบ้านหรือจัดตารางเรียนพิเศษจนแน่นเอี๊ยด ลองปล่อยให้เขาได้วิ่งเล่นหรือออกกำลังกายอย่างเต็มที่เพื่อเป็นการปลดปล่อยพลัง เด็กๆ จะได้รู้ว่า อย่างน้อยหนึ่งวันเขาก็มีเวลาได้เล่นตามใจชอบ จะช่วยลดความเครียดยามที่ต้องนั่งเรียนหนังสือลงได้

 
• ขอความช่วยเหลือจากคุณครู หากลูกออกอาการหงุดหงิดหรือมีพฤติกรรมเปลี่ยนจากสมัยอนุบาลแบบหน้ามือเป็นหลังมือ อาจต้องขอความช่วยเหลือจากคุณครูประจำชั้นให้คอยสังเกตเวลาอยู่ในห้องเรียน ว่าลูกมีปัญหาด้านการเรียนหรือเข้ากับกลุ่มเพื่อนไม่ได้หรือไม่ หากใช่ ก็คงต้องแก้ให้ตรงจุด แต่ถ้าไม่มีปัญหาอะไร (เขาเพียงแค่เบื่อและยังปรับตัวไม่ได้) ลองเสนอให้คุณครูเพิ่มเวลาพักระหว่างวิชาสัก 5 – 10 นาที จะช่วยให้หนุ่มๆ วัยซนรู้สึกว่ามีเวลาอิสระมากขึ้นอีกหน่อย

บทความโดย: กองบรรณาธิการนิตยสารเรียลพาเรนติ้ง

 
• กำหนดระยะเวลาการทำการบ้านให้ชัดเจนใช้เวลาประมาณ 2 ชั่วโมง ควรเป็นช่วงที่ลูกไม่มีกิจกรรมที่อยากทำ และคุณพ่อคุณแม่ว่างพอจะสอนพวกเขาได้ เวลาที่เราแนะนำ คือช่วง 10.00 น. – 12.00 น. (หลังรายการการ์ตูนภาคเช้าจบ) และช่วง 15.00 น. – 17.00 น. (แดดร้อนเกินกว่าจะออกไปเล่นนอกบ้าน)

 
• ของรางวัลให้ตั้งตารอ ไม่จำเป็นต้องติดสินบนด้วยของเล่นอยู่ร่ำไป เปลี่ยนมาล่อใจด้วยกิจกรรมที่เด็กๆ ชื่นชอบ เช่น อาหารกลางวันมื้ออร่อย  หรือการออกไปว่ายน้ำที่สระใกล้บ้านในตอนเย็น ฯลฯ

 
• ในกรณีที่คุณวางแผนเที่ยวต่างจังหวัดในช่วงสุดสัปดาห์ อย่าลืมเล่าถึงกิจกรรมสนุกๆ ที่ลูกจะได้ทำ และตบท้ายว่า “ถ้าหนูทำการบ้านเสร็จตั้งแต่คืนวันศุกร์ หนูก็จะไม่ต้องเอาการบ้านไปด้วย แถมเรายังมีเวลาเล่นน้ำทะเลนานขึ้นตอนเย็นวันเสาร์ด้วยนะ”

บทความโดย: กองบรรณาธิการนิตยสารเรียลพาเรนติ้ง

ช่วงนี้แหละที่คุณพ่อคุณแม่จะต้องเริ่มปวดหัวกับปัญหา “เสือสองตัวอยู่ถ้ำเดียวกันไม่ได้”โดยเฉพาะถ้าลูกสองคนมีบุคลิกต่างกัน คนหนึ่งเป็นพวกเจ้าระเบียบอีกคนติดนิสัยง่ายๆ อยู่แบบรกๆ ได้สบายคงไม่วายได้ยินเสียงทะเลาะเบาะแว้งทุกวี่วัน

 
อย่าเพิ่งกุมขมับ แผนสงบศึกต่อไปนี้อาจช่วยผ่อนหนักให้เป็นเบาได้บ้าง

 
• แบ่งพื้นที่ ให้ลูกสองคนมีพื้นที่ส่วนตัวในห้องเท่าๆ กัน ถ้าจอมแสบทั้งคู่นอนเตียงเดี่ยวอยู่แล้วก็ยิ่งง่าย เพียงแค่เลื่อนเตียงไปติดผนังห้องคนละด้าน ถ้าจะให้ดี ควรแบ่งตู้เสื้อผ้า โต๊ะทำการบ้าน กล่องเก็บของเล่นหรือชั้นหนังสือแยกกันต่างหาก แล้วปล่อยให้แต่ละคนจัดการข้าวของของตัวเองไป

 
• ถ้าห้องมีพื้นที่มากพอ…ลองขึงเชือกแล้วกั้นห้องด้วยผ้าม่านผืนบางๆ เวลาอยากมีห้องส่วนตัวก็แค่ดึงม่านมาปิด อยากนั่งเมาท์หรือเล่นด้วยกันเมื่อไรก็ค่อยดึงม่านออกเทคนิคนี้ใช้ได้กับพี่น้องต่างเพศที่ยังต้องอยู่ห้องเดียวกัน หรือเวลาที่พ่อแม่ต้องใช้กฎไทม์เอ๊าต์กับลูกคนหนึ่ง แต่อีกคนก็ต้องใช้ห้องเดียวกันได้อีกด้วย

 
• ถ้ามีพื้นที่น้อย…ลูกต้องนอนเตียงใหญ่เตียงเดียว ตู้เสื้อผ้าหลังเดียว หรือใช้โต๊ะทำการบ้านตัวเดียวกัน อาจแบ่งพื้นที่ด้วยหมอนข้าง หรือแบ่งเสื้อผ้าเก็บใส่ลิ้นชักคนละชั้น ส่วนราวแขวนก็แบ่งครึ่ง แล้วใช้ไม้แขวนเสื้อคนละสี และแบ่งเวลาใช้โต๊ะทำการบ้านคนละ 2 ชั่วโมงต่อวัน (ดูจากตารางเรียนและเวลานอนของลูกแต่ละคนเป็นหลัก)

 
• ตั้งกฎประจำห้อง นั่งประชุมตั้งกฎการใช้ห้องนอนร่วมกัน และกำหนดบทลงโทษสำหรับการฝ่าฝืน เช่น ห้ามเอาขนมเข้ามากินในห้อง หรือเดินย่ำเท้าเปียกๆ ออกมาจากห้องน้ำ ฯลฯ กฎข้อสำคัญคือ ห้ามหยิบของเล่น หนังสือ หรือเสื้อผ้าของพี่หรือน้องไปใช้ก่อนที่เจ้าของจะอนุญาต แล้วเอาแผ่นกระดาษที่เขียนกฎนี้ไปติดไว้ที่ประตูเพื่อช่วยเตือนใจ

บทความโดย: กองบรรณาธิการนิตยสารเรียลพาเรนติ้ง

แน่นอนว่า การบังคับจิตใจลูกคงไม่ใช่ทางออกที่เหมาะสม ลองฟังเทคนิคจากดอกเตอร์โจเอล ฟิช ผู้เขียน “101 Ways to be a Terrific Sports Parent” ดูก่อน

 
• ใช้ความสำเร็จเล็กๆ สร้างความสำเร็จใหญ่ๆ ชมเชยทุกความสำเร็จของลูกอย่างจริงใจ ไม่ว่าเรื่องนั้นจะเป็นเรื่องเล็กๆ แค่การทำลายสถิติการวิ่งของตัวเอง เรียนรู้เดาะบอลใหม่ๆ ได้ การมีน้ำใจนักกีฬา ฯลฯ คุณก็สามารถเอ่ยชมเขาได้ทั้งนั้น “หนูเป็นลูกทีมมีความรับผิดชอบมาก แม่ภูมิใจในตัวหนูจ้ะ”

 
• วิเคราะห์ (แต่ไม่วิจารณ์) ข้อผิดพลาด แทนที่จะนับว่า การแข่งครั้งนี้ลูกทำแต้มได้เท่าใด ลองมาคุยกันว่า เขาจะปรับปรุงตรงจุดไหนเพื่อให้เล่นได้ดีขึ้นดีกว่า

 
• ลดความคาดหวังลงหน่อย เราเห็นนักกีฬามือโปรในโทรทัศน์มามาก ไม่แปลกหรอกที่จะคาดหวังว่าลูกของเราจะเป็นอย่างนั้นบ้าง แต่อย่าลืมว่าพวกเขายังอายุไม่ถึง 10 ขวบเลยนะ ลดๆ ความคาดหวังลงสักนิด ทุกคนจะสนุกกับการแข่งขันได้อย่างสบายใจขึ้นเยอะ

 
• ให้ลูกหยุดพัก เมื่อความสนใจของเขาต่อสิ่งนั้นๆ ดูจะน้อยลง เมื่อมีเรื่องใหม่ๆ ให้เด็กวัยนี้พบเจอและค้นหาแทบทุกวัน พวกเขาจึงอาจจะสนใจกีฬาที่เคยชอบน้อยลง หรืออยากเปลี่ยนไปลองทำอย่างอื่นบ้าง นั่นไม่ได้หมายความว่า ลูกของเราเป็นคนโลเลหรือไม่จริงจังหรอกนะ

บทความโดย: กองบรรณาธิการนิตยสารเรียลพาเรนติ้ง

เด็กๆ เขาก็มี “หัวใจหลายห้อง” เหมือนเราๆ ผู้ใหญ่นี่แหละ ค่ะ เพียงแต่พวกเขายังไม่เรียนรู้ที่จะแบ่งความสนใจหรือเอาใจใส่ใครหลายๆ คนพร้อมกัน

 
ดังนั้นถ้ามีคนที่รักอยู่พร้อมกัน 2 คน พวกเขาจึงจัดอันดับแล้วทุ่มให้คนที่ชอบมากกว่าจนเหมือนจะเมินอีกคนไปเสีย

 
ทำไมเด็กๆ จึง (เหมือนจะ) รักพ่อมากกว่าแม่

 
บทบาทในครอบครัว ส่วนใหญ่แม่จะเป็น “นายจ่าคุมกฎ” หรือ “คุณนายระเบียบ” คอยห้ามคอยสั่งให้ลูกทำสิ่งต่างๆ ถ้าเทียบกับพ่อซึ่งมีเวลาให้น้อยกว่า แต่สนุกสนานมากกว่า (แถมตามใจมากกว่า) หนูๆ เลยชอบเวลาที่อยู่กับพ่อมากกว่าเวลาที่อยู่กับแม่

 
ถ้าอยากได้ตำแหน่ง “ขวัญใจ” คืนบ้าง

 
ลองทำตัวให้สนุกสนานและผ่อนคลายขึ้นอีกหน่อย ชวนลูกเล่นหรือทำกิจกรรมต่างๆ หลังจากทำการบ้านเสร็จ มีส่วนร่วมมากขึ้น ตอนที่พ่อ – ลูกเตะฟุตบอลกัน คุณอาจทำหน้าที่เป็นผู้รักษาประตู หรือดึงลูกเข้ามาในกิจกรรมของคุณ เช่น ให้พวกเขาช่วยเด็ดผักระหว่างที่คุณกำลังทำอาหาร ช่วยเลือกของเวลาไปช็อปปิ้ง ฯลฯ

 
ถึงแม้ว่าทำแล้วยังดูเหมือนลูกยัง “ติด” พ่อมากกว่า ก็ไม่เป็นไรหรอก เพราะถ้าถึงเวลาที่หนูๆ ต้องการใครสักคนขึ้นมาจริงๆ แม่จะเป็นตัวเลือกอันดับหนึ่งโดยอัตโนมัติ

บทความโดย: กองบรรณาธิการนิตยสารเรียลพาเรนติ้ง

รู้จักแสดง “ความเห็นต่าง” อย่างเหมาะสม

 
ดร.ไมร์น่า ชูวร์ ผู้เขียนหนังสือ “Thinking Parent, Thinking Child” อธิบายว่า “ตอนเป็นเด็กก็มักจะคิดหรือเชื่อตามคำผู้ใหญ่พูด แต่พอเข้าวัยทวีน ลูกคุณเริ่มตั้งคำถามหรือมีความสงสัยต่อเรื่องอำนาจหรือกติกา นั่นแสดงว่าลูกคุณกำลังเริ่มพัฒนาค่านิยมเรื่องต่างๆ แล้ว”

 
อย่างเหตุการณ์นี้ เมื่อครูไม่อนุญาตให้เด็กๆ เล่นบอลช่วงพัก แคลร์ ลูกสาวอายุ 9 ขวบเล่าให้แม่ฟังว่า เธอไม่เห็นด้วยและต่อต้านด้วยการชวนเพื่อนๆ มายืนตะโกนเรียกร้อง “พวกหนูจะเล่นบอล เล่นบอล!!”

 
วิธีนี้ก็ดูน่าสนุก มีสีสันดีสำหรับเด็กๆ แต่ไม่น่าจะใช่วิธีที่ดีหรือเหมาะสม แม่จึงแนะนำอีกวิธีหนึ่ง ให้แคลร์ลองเขียนจดหมายถึงครูใหญ่เพื่อขออนุญาตเล่นบอลในช่วงเวลาพัก พร้อมบอกเหตุผลประกอบ แคลร์ทำตาม…

 
ได้ผล! ครูใหญ่อนุญาต นอกจากวิธีในเรื่องนี้แล้ว คุณพ่อคุณแม่ยังสามารถช่วยลูกให้รู้จักวิธีการแสดง “ความเห็นแตกต่าง” อย่างมีประสิทธิภาพและวิธีที่เหมาะสมอื่นๆ ได้อีก

 
มองมุมคนอื่น ช่วยให้ลูกมีโอกาสคิดถึงเหตุผลของการตั้งกฎกติกาต่างๆ แก้ปัญหาให้เหมาะสม แนะนำวิธีที่ทำได้จริงและรับมือกับความเห็นของผู้ตั้งกฎ

 
จัดลำดับความสำคัญ เป็นไปไม่ได้ที่คนเราจะต่อต้านทุกเรื่อง ลองช่วยลูกจัดลำดับความสำคัญของบรรดาเรื่องที่เขาไม่เห็นด้วยดู เริ่มด้วยคำถามง่ายๆ “ลูกคิดว่าเรื่องนี้สำคัญสำหรับลูกมากแค่ไหน จาก 1 ถึง 10 ลูกให้เท่าไร” จากนั้นค่อยๆ ถามถึงวิธีการที่เขาคิด ถ้าไม่เหมาะสม คุณอาจถามถึงผลที่ตามมา และนำไปสู่การถามคำถามถึงวิธีการอื่นๆ และคุณอาจเสนอวิธีให้เขาลองพิจารณา

 
การรู้จักจัดลำดับความสำคัญจะช่วยให้ลูกรู้ว่า “เขาสามารถเลือกได้” คือเลือกจัดการกับเรื่องที่เขาไม่เห็นด้วยมากๆ และจำเป็นจริงๆ กับตัวเขา ลูกจะรู้สึกผ่อนคลายขึ้น เพราะรู้สึกว่าตัวเองจัดการกับปัญหาได้

บทความโดย: กองบรรณาธิการนิตยสารเรียลพาเรนติ้ง