ชนะได้ตั้งแต่แรกเริ่ม! ไขความลับ ทำไม ‘นมแม่’ คือปราการด่านแรกที่สำคัญ มีบทบาทช่วยป้องกันภูมิแพ้ในเด็ก

ความปรารถนาสูงสุดของคุณแม่ทุกคน คือการได้เห็นลูกน้อยเติบโตไปข้างหน้าอย่างแข็งแรง สมบูรณ์ และพร้อมที่จะออกไปเรียนรู้โลกกว้างได้อย่างเต็มศักยภาพ โดยไม่มีปัญหาสุขภาพใดๆ มาคอยขัดขวาง ซึ่งหากพูดถึงตัวร้ายอันดับต้นๆ ที่คุณแม่ยุคใหม่กังวลใจมากที่สุด คงหนีไม่พ้น “ภูมิแพ้ในเด็ก” ที่มักจะแฝงตัวมาอย่างเงียบๆ แต่รู้ไหมคะว่า ธรรมชาติได้ให้‘อาวุธลับ’ ที่สำคัญในการรับมือและป้องกันปัญหานี้เอาไว้ให้คุณแม่แล้ว ตั้งแต่วันแรกที่ลูกรักลืมตาดูโลก ซึ่งสิ่งนั้นก็คือ “นมแม่” นั่นเองค่ะ

ในคุณแม่หลายๆ ท่านอาจจะเคยได้ยินกันมาตลอดว่า นมแม่คือโภชนาการที่ดีที่สุดสำหรับทารก แต่ในมุมของโภชนาการเชิงลึก นมแม่ไม่ได้มีดีแค่สารอาหารที่ช่วยให้ร่างกายเติบโตเท่านั้น แต่ยังได้รับการยอมรับว่าเป็น “ปราการด่านสำคัญ” ที่ช่วยสร้างมีบทบาทสำคัญต่อการพัฒนาระบบภูมิคุ้มกันที่แข็งแรง วันนี้ Amarin Baby & Kids จะพาคุณแม่ไปไขความลับของธรรมชาตินี้กันค่ะ

ไขความลับความล้ำค่าของสารอาหารในนมแม่… ปราการด่านแรกจากธรรมชาติเพื่อการปกป้องลูกน้อย 

เบื้องหลังการเติบโตและพัฒนาการในช่วงเริ่มต้นชีวิตของลูกน้อย หนึ่งในปัจจัยสำคัญก็คือ “นมแม่” เพราะอะไรรู้ไหมคะ? นมแม่จะมีคุณสมบัติเป็น H.A. (Hypoallergenic)” นอกจากนี้นมแม่ยังมีสารอาหารที่หลากหลายมากกว่า 200 ชนิด โดยมีสารอาหารที่มีบทบาทสำคัญเกี่ยวกับระบบภูมิคุ้มกันและภูมิแพ้ในลูกน้อย ดังนี้ค่ะ

• โปรตีนขนาดเล็ก PHP (Partially Hydrolyzed Proteins): ตามธรรมชาติแล้ว โปรตีนในนมแม่บางส่วน ได้ถูกย่อยให้มีขนาดเล็กลง ซึ่งมีข้อดีคือทำให้ร่างกายของเด็กๆ ดูดซึมไปใช้ได้ง่าย และที่สำคัญคือ โปรตีนที่ถูกย่อยจนมีขนาดเล็กนี้จะไม่ไปกระตุ้นให้ระบบภูมิคุ้มกันของลูกเกิดปฏิกิริยาต่อต้าน จึงช่วยลดความเสี่ยงต่อการเกิดอาการแพ้ได้
• ใยอาหารสำคัญในนมแม่ 5 Human Milk Oligosaccharides (5 HMO) เพื่อเสริมสร้างภูมิคุ้มกัน: ในนมแม่นมแม่มีสารอาหารกว่า  200 ชนิด โดยหนึ่งในสารอาหารสำคัญอย่างพรีไอติกชนิดโอลิโกแซคคาไรด์ ซึ่งทำหน้าที่เป็นอาหารอันโอชะให้จุลินทรีย์ดีในลำไส้ โดยมีกลุ่มใยอาหารหลัก 5 ชนิด (5 HMO) ที่สำคัญ ได้แก่ 2’FL, DFL, LNT, 6’SL และ 3’SL ซึ่งใยอาหารเหล่านี้มีส่วนช่วยเสริมสร้างระบบภูมิคุ้มกันให้แข็งแรงและช่วยลดความเสี่ยงของการติดเชื้อต่างๆ
• จุลินทรีย์สุขภาพ Probiotics (B. lactis): ยิ่งไปกว่านั้น นมแม่ยังมีโพรไบโอติกหลากหลายสายพันธุ์ หนึ่งในสายพันธุ์ อย่าง B. lactis (บีแล็กทิส) ซึ่งเป็นหนึ่งในจุลินทรีย์ที่มีประโยชน์ มีส่วนช่วยปรับสมดุลลำไส้ สนับสนุนการทำงานของระบบภูมิคุ้มกัน และลดความเสี่ยงของการติดเชื้อก่อโรคบางชนิด ทำหน้าที่ในการสนับสนุนการทำงานของลำไส้ตั้งแต่ช่วงเริ่มต้นชีวิต

‘ภูมิแพ้ในเด็ก’… เมื่อปราการด่านแรกพังลง ส่งผลอย่างไรกับสุขภาพระยะยาวของลูก? 

หลังจากได้เห็นความล้ำค่าของน้ำนมแม่แล้ว คุณแม่อาจสงสัยว่า “ทำไมเราต้องให้ความสำคัญกับการดูแลปราการด่านแรกของลูกตั้งแต่วันแรกเกิดจนถึงขวบปีแรก?”

คำตอบคือ ปัจจุบันเด็กไทยมากกว่า 50% มีความเสี่ยงเป็นโรคภูมิแพ้ อีกการศึกษาพบว่าตัวเลขความเสี่ยงนี้จะพุ่งสูงถึง 80% หากคุณพ่อและคุณแม่มีประวัติภูมิแพ้ เนื่องจากโรคนี้ถ่ายทอดทางพันธุกรรมได้ อีกทั้งปัจจัยแวดล้อมอย่าง ฝุ่น PM2.5 ยังเป็นตัวกระตุ้นให้อาการภูมิแพ้รุนแรงยิ่งขึ้น สัญญาณแรกที่คุณแม่มักสังเกตเห็น คือ ผื่นแดงตามผิวหนัง แก้ม หรือข้อพับ ซึ่งหลายคนอาจคิดว่าเป็นเพียงผื่นธรรมดา แต่หากปราการผิวหนังอ่อนแอ อาการเหล่านี้อาจเป็นจุดเริ่มต้นของ Allergic March หรือ ลูกโซ่ภูมิแพ้ ที่ทำให้โรคภูมิแพ้พัฒนาต่อเนื่องจากชนิดหนึ่งไปสู่อีกชนิดหนึ่งตามวัยของลูกค่ะ

• ช่วงขวบปีแรก ช่วงเวลาสำคัญ (อายุต่ำกว่า 1 ขวบ): มักจะเริ่มต้นจากการแพ้อาหาร และโรคผิวหนังอักเสบภูมิแพ้ ซึ่งเป็นที่มาของอาการ ผื่นแดง หรือ ผื่นเม็ดเล็กๆ คันตามผิวหนัง ที่คุณแม่พบเจอได้ตั้งแต่ช่วงเดือนแรกๆ ของชีวิตลูกน้อย
• เมื่อเติบโตขึ้น (ช่วงอายุ 1-2 ปีขึ้นไป): หากข้อต่อแรกไม่ถูกเฝ้าระวังและป้องกัน อาการภูมิแพ้อาจพัฒนาไปสู่ระบบทางเดินหายใจ กลายเป็นโรคหอบหืด และโรคภูมิแพ้จมูกหรือเยื่อบุตาอักเสบ ซึ่งมักจะพบมากในช่วงวัยเข้าโรงเรียนยาวไปจนถึงวัยผู้ใหญ่ โดยลูกจะมีอาการหายใจลำบาก ไอ จาม คัดจมูก น้ำมูกไหล คันหรือเคืองตา หนังตาบวม หรืออาจรุนแรงไปจนถึงขั้นอาเจียน

ที่น่ากังวลคือ มีอาการภูมิแพ้หลายชนิดพร้อมกัน หรือมีอาการเดิมเกิดซ้ำต่อเนื่องตามวัย การเข้าใจกลไกนี้จึงสำคัญ เพราะช่วยให้คุณพ่อคุณแม่สามารถเฝ้าระวังและดูแลลูกน้อยได้อย่างเหมาะสมตั้งแต่เนิ่น ๆ ก่อน เป็น Allergic March หรือ ลูกโซ่ภูมิแพ้ แล้วค่ะ

ป้องกันไว้ดีกว่ารักษา… เพื่ออนาคตที่สดใสของลูกรัก

การสร้างรากฐานสุขภาพที่ดีตั้งแต่วันแรกของชีวิต เริ่มต้นได้จากโภชนาการที่เหมาะสม โดยเฉพาะนมแม่ ซึ่งอุดมไปด้วยสารอาหารและองค์ประกอบสำคัญตามธรรมชาติ นอกจากนี้นมแม่ยังมีคุณสมบัติเป็น H.A. (Hypo-Allergenic) ซึ่งมีบทบาทช่วยลดความเสี่ยงต่อการเกิดภูมิแพ้ของลูกน้อย เมื่อลูกน้อยได้รับโภชนาการที่เหมาะสมตามวัย ควบคู่กับการดูแลอย่างใกล้ชิดและการสังเกตความเปลี่ยนแปลงของร่างกายอยู่เสมอ ก็จะช่วยส่งเสริมให้ลูกเติบโตอย่างแข็งแรง พร้อมเรียนรู้โลกกว้างได้อย่างมั่นใจในทุกช่วงวัยค่ะ

สำหรับคุณพ่อคุณแม่ที่ต้องการเช็กความเสี่ยงภูมิแพ้ให้กับลูก สามารถเช็กความเสี่ยงภูมิแพ้ได้ที่ 
https://www.s-momclub.com/baby-allergies หรือหากต้องการปรึกษาด้านสุขภาพและโภชนาการตามช่วงวัยกับทีมพยาบาลผู้เชี่ยวชาญ โดยไม่มีค่าใช้จ่าย ทุกวัน ทุกเวลา ที่ Line S-Mom คลับเด็กแพ้ง่าย

Reference

1. Bergmann RL, et al. Clin Exp Allergy 1997:27:752-760
2. Chad Z. Paediatr Child Health 2001:6(8):555-566.
3. Hill DA and Spergel JM. Ann Allergy Asthma Immunol 2018;120:131-137.
4. เข้าใจโรคภูมิแพ้ – BNH HOSPITAL
5. (ch9airport.com)